Tərlan Manafov

Tərlan Manafov azərbaycanlı şaman və Qobustanın qədim inanclarını araşdıran tədqiqatçıdır. O, müsahibələrində fəaliyyətinin əsasən Qobustanla bağlı olduğunu, burada qədim inancları, qayaüstü təsvirləri və şamanizm ənənələrini öz dünyagörüşü çərçivəsində araşdırdığını bildirir. Manafov Qobustanda doğulduğunu və uşaqlıq illərindən bölgənin qayaüstü təsvirlərinə maraq göstərdiyini deyir.

Tərlan Manafov mediada daha çox “Qobustan şamanı” kimi təqdim olunur. Onun şamanizm, Qobustan, qədim inanclar, ritual və mərasimlər haqqında söylədikləri şəxsi inanc və şərhlərinə əsaslanır; bunları elmi cəhətdən təsdiqlənmiş faktlarla eyniləşdirmək düzgün deyil.

Qobustanla bağlı fəaliyyəti

Tərlan Manafov fəaliyyətinin mərkəzində Qobustanın dayandığını bildirir. Onun sözlərinə görə, burada müxtəlif inancların izlərini və həmin inancların nümayəndələrinin dünyagörüşünü araşdırır. Manafov apardığı araşdırmaların nəticələrini əsasən müsahibələr və sənədli çəkilişlər vasitəsilə ictimaiyyətə çatdırır.

Qobustanın qayaüstü təsvirləri onun çıxışlarında xüsusi yer tutur. Manafov bu təsvirlərə yalnız tarixi abidə kimi deyil, qədim insanların dünyagörüşünü əks etdirən işarələr kimi yanaşır və onlara şamanizm prizmasından şərhlər verir. Bu izahlar Manafovun şəxsi mistik və şamanist yanaşmasıdır.

Şamanizmə marağı

Tərlan Manafov Teleqraf-a müsahibəsində uşaqlıqdan Qobustanın qayaüstü təsvirlərinin mənasını anlamağa çalışdığını bildirib. Sonralar yoqa və şamanizmlə bağlı məlumatlarla tanış olması onu bu istiqamətdə daha geniş araşdırmalara yönəldib.

Manafovun sözlərinə görə, bu məqsədlə müxtəlif ölkə və bölgələrə səfərlər edib. O, Hindistanda və Altayda olduğunu, müxtəlif mistik ənənələrlə tanışlığının Qobustana yanaşmasına təsir etdiyini deyib.

Qamlama ayinləri

Tərlan Manafov şamanizm ənənələri ilə əlaqələndirdiyi qamlama ayinləri də keçirir. 5 avqust 2026-cı ildə Qobustanda onun iştirakı ilə keçirilmiş belə bir ayin Photostock.az tərəfindən fotoşəkillərlə sənədləşdirilib. Fotomaterialda Manafov qaval və ritual elementlərindən istifadə edən şaman kimi təqdim olunur.

Qamlama türk xalqlarının qədim şamanist ənənələri ilə əlaqələndirilən ritual praktikaları ifadə edən anlayışdır. Manafovun Qobustanda həyata keçirdiyi mərasimlər də onun qədim inancları müasir dövrdə yaşatmaq cəhdinin bir hissəsi kimi təqdim olunur.

Qobustanla bağlı mərkəz yaratmaq ideyası

Tərlan Manafov Qobustanda qədim inanclar və bölgənin mədəni-mistik irsi ilə bağlı ayrıca mərkəz yaratmaq istədiyini də bildirib. 2024-cü ildə verdiyi müsahibədə belə bir mərkəz və ya park yaratmaq ideyası üzərində işlədiyini söyləyib.

Nine Senses incəsənət mərkəzinin materialında isə Tarlan Manafov Qobustanla bağlı ənənələri araşdıran şəxs kimi təqdim edilir və onun Qobustan Müqəddəs Azərbaycan Mərkəzi üzərində çalışdığı qeyd olunur.

Mediadakı çıxışları

Tərlan Manafov müxtəlif illərdə Azərbaycan mediasında şamanizm mövzusunda müsahibələr verib. Hələ 2019-cu ildə AYNA-nın materialında o, Azərbaycanda şamanizmin nümayəndəsi kimi təqdim edilirdi və Qobustanla bağlı baxışlarından danışırdı.

2024-cü ildə jurnalist Həmid Həmidovun “Danışaq?” proqramının qonağı olan Manafov Qobustanın qayaüstü rəsmləri, şamanların fəaliyyəti, süni intellekt və ölümdən sonrakı həyat haqqında fikirlərini bölüşüb. Həmin proqram barədə Report və Oxu.az materiallarında o, “Qobustan şamanı” və şaman kimi təqdim edilib.

2025-ci ildə Teleqraf-a verdiyi geniş müsahibədə isə şamanizmin mahiyyəti, ritual və ənənələr, Qobustana münasibəti və şəxsi mistik təcrübələri barədə danışıb.

Tərlan Manafovun Qobustan haqqında baxışları

Manafov Qobustanı qədim şamanizm ənənələrinin əsas məkanlarından biri hesab edir. O, qayaüstü təsvirləri müəyyən “kodlar” kimi şərh edir, müxtəlif təbiət obyektlərinə və Qobustanın özünə mistik xüsusiyyətlər aid edir. Bu fikirlər onun müsahibələrində mütəmadi səsləndirilir.

Məsələn, o, Qobustanda müxtəlif “enerji mərkəzlərinin” və başqa aləmlərlə əlaqələrin mövcud olduğunu iddia edir. Bu fikirlər şamanist və mistik inanclar çərçivəsində ifadə olunur və elmi fakt kimi qəbul edilməməlidir.

Manafovun mediada görünən fəaliyyətinin əsas istiqaməti beləliklə şamanizm, Qobustanın qədim inanclarının özünəməxsus şəkildə araşdırılması, qamlama ayinləri və qayaüstü təsvirlərin mistik interpretasiyasıdır. 2026-cı ildə çəkilmiş fotomateriallar onun Qobustanda bu istiqamətdə fəaliyyətini davam etdirdiyini göstərir.