Tribuna

Tribuna Azərbaycan dilində bir neçə mənada işlənir. İdman və tədbirlərdə bu, tamaşaçıların oturması üçün pilləli şəkildə düzülmüş yerlər sistemidir. Nitq mühitində natiqin çıxış etdiyi yüksəklik və ya kürsü tribuna adlanır. Məcazi mənada isə fikrin, mövqenin açıq səsləndirildiyi meydança deməkdir. Söz Avropa dillərindən keçib, kökü latın dilindəki «tribuna» sözünə gedib çıxır. Məzmundan asılı olaraq bu mənaları ayırmaq lazımdır.

Stadion və idman tribunası

Stadionda tribuna oyun meydançasını əhatə edən və tamaşaçıların yerləşdiyi pilləli oturacaq sahəsidir. Pillələr hər sıradakı izləyiciyə meydançanı görmək imkanı verir. Böyük arenalarda tribunalar sektorlara bölünür: mərkəzi tribuna, künc və qapı arxası sektorları, qonaq komandanın azarkeşləri üçün ayrılmış hissə. Mərkəzi tribunada adətən rəsmi şəxslər üçün VIP lojaları, mətbuat tribunası isə jurnalistlər və teleişçilər üçün ayrılır. Futbolda tribunalar azarkeş mədəniyyətinin əsas məkanıdır: dəstək şüarları, bayraqlar, flaş-moblar, koreoqrafik kompozisiyalar və səs-küy məhz burada yaranır. Buna görə də tribuna fotoları matç reportajlarının, azarkeş portretlərinin və arena görüntülərinin tərkib hissəsidir.

Rəsmi tədbirlərdə və paradlarda tribuna

Hərbi paradlarda, bayram mərasimlərində, açılış və mükafatlandırma tədbirlərində tribuna rəsmi qonaqların və dövlət rəhbərliyinin yerləşdiyi sahədir. Belə tribunalar adətən paradın keçdiyi meydana və ya prospektə baxan yüksəklikdə qurulur, bayraqlarla və bəzək elementləri ilə tərtib edilir. Mərasimlərdə tribunanın rolu həm funksional, həm simvolikdir: qonaqlar rahat müşahidə edir, iştirakçılar isə onları görür. Çıxış tribunası isə konfranslarda, forumlarda və iclaslarda natiqin auditoriya qarşısında dayandığı kürsüdür.

Məcazi mənada tribuna

«Tribuna» sözü çox vaxt fikir və mövqe üçün platforma mənasında işlənir. «Beynəlxalq tribuna», «BMT tribunası», «söz tribunası» kimi ifadələr natiqin geniş auditoriyaya müraciət imkanını bildirir. Bu mənada söz siyasət, diplomatiya, mətbuat və ictimai müzakirələr mövzusunda mətnlərdə rast gəlinir. Siyasi liderin çıxışı, parlamentdə natiqin kürsüsü, açıq müzakirə meydançası kimi vizual obrazlar bu mövzu ilə əlaqələndirilir.