türk xalqları ədəbiyyatı

Türk xalqları ədəbiyyatı Avrasiyanın geniş ərazilərində, müxtəlif dövlət qurumlarında formalaşmış və inkişaf etmiş zəngin bir ədəbi irsi əhatə edir. Bu ədəbiyyatın kökləri eramızın ilk minilliyinə, xüsusilə də Orxon-Yenisey abidələrinə qədər uzanır və bu, türk dilli xalqların yazılı mədəniyyətinin ən qədim nümunəsidir. Türk ədəbiyyatı əsasən iki böyük qola ayrılır: şifahi (folklor) və yazılı ədəbiyyat. Şifahi yaradıcılıq dastanlar, nağıllar, atalar sözləri, qoşmalar və laylalardan ibarətdir; "Kitabi-Dədə Qorqud" və "Alp Ər Tonqa" dastanları bunun bariz nümunələridir. Yazılı ədəbiyyat isə islamlaşmadan sonra, xüsusilə Orta əsrlərdə Divan Ədəbiyyatı və Xalq Aşıq Ədəbiyyatı kimi formaları əhatə etmişdir. Bu ədəbiyyatın əsas xüsusiyyətlərinə qəhrəmanlıq, təbiət sevgisi, dini-mifoloji motivlər və humanizm daxildir. Hər bir türk xalqının özünəməxsusluğu qorunsa da, onların ədəbiyyatı ümumi türk dili və mədəniyyəti əsasında birləşir və bəşər mədəniyyətinə böyük töhfələr vermişdir.