Türkan Bəylər

Türkan Bəylər Bakı Metropolitenində qatar maşinisti kimi çalışan azərbaycanlı mütəxəssisdir. O, 25 avqust 2023-cü ildə “Bakı Metropoliteni” QSC tərəfindən işə qəbul edilən yeni maşinistlərdən biri olub və həmin vaxt qurumun ikinci qadın qatar maşinisti kimi təqdim edilib. Türkan Bəylərin Füzuli rayonundan olduğu və Bakı Dövlət Universitetinin Fizika fakültəsini bitirdiyi bildirilir.

Onun Bakı metrosunda maşinist kimi fəaliyyətə başlaması qadınların texniki və ənənəvi olaraq kişilərin üstünlük təşkil etdiyi peşələrdə daha geniş təmsil olunması baxımından diqqət çəkib. Türkan Bəylər özü də maşinist peşəsini seçməsinin səbəblərindən biri kimi texniki sahələrə marağını göstərib.

Təhsili və texniki sahəyə marağı

Açıq mənbələrdə Türkan Bəylərin Bakı Dövlət Universitetinin Fizika fakültəsinin məzunu olduğu qeyd edilir. Fizika təhsili texniki proseslərin, hərəkət qanunlarının, elektrik və mexaniki sistemlərin məntiqini anlamaq üçün fundamental baza yaradır.

Metro qatarının idarə olunması isə yalnız idarəetmə pultunda müəyyən düymələrdən istifadə etməkdən ibarət deyil. Maşinist qatarın iş prinsiplərini, hərəkət təhlükəsizliyini, siqnalizasiya sistemlərini, normativ tələbləri və fövqəladə vəziyyətlərdə davranış qaydalarını bilməlidir.

Türkan Bəylər mediaya açıqlamasında texniki ixtisas sahəsinə marağının maşinist olmaq qərarında rol oynadığını bildirib.

Bu baxımdan onun ali təhsil istiqaməti ilə sonrakı peşə seçimi arasında müəyyən məntiqi əlaqə görmək mümkündür.

Bakı Metropolitenində maşinist hazırlığı

Türkan Bəylər birbaşa qatar idarə etməyə başlamayıb. Bakı Metropolitenində maşinist hazırlığı mərhələli tədris və imtahan sistemi əsasında həyata keçirilir.

2023-cü ildə işə qəbul edilən maşinist namizədləri əvvəlcə nəzəri hazırlıq keçiblər. Bu mərhələdə onlar metropolitenin əsas sahələri, vaqonların quruluşu, texniki xidmət, əsas təlimatlar və peşə ilə bağlı digər mövzular üzrə təhsil alıblar.

Sonrakı mərhələdə müdavimlər Bakı Metropoliteninin Təlim-tədris mərkəzində yerləşən qatar trenajorunda praktiki məşqlər keçiblər.

Trenajor real qatar idarəetmə şəraitinə yaxın vəziyyət yaratmaqla maşinist namizədlərinə sürətlənmə, tormozlama, dayanacaqda düzgün dayanma və müxtəlif mümkün ssenarilər üzrə praktiki vərdişlər qazanmağa imkan verir.

Real xətlərdə praktiki hazırlıq

Trenajorda hazırlıqdan sonra maşinist namizədləri metropoliten xətlərində praktiki təcrübəyə cəlb olunublar.

Bu mərhələdə müdavimlər təcrübəli metro maşinistləri ilə birlikdə xəttə çıxaraq real iş şəraitində peşə vərdişlərini möhkəmləndiriblər. Onlar qatarın hərəkət rejimi, stansiyalara yaxınlaşma, platformada dayanma və xətt boyunca tətbiq edilən əməliyyat qaydaları ilə bilavasitə tanış olublar.

Hazırlığın hər mərhələsindən digərinə keçmək üçün namizədlər imtahan verməli olublar. Son mərhələdə isə xətt üzrə idarəetmə normativlərini uğurla yerinə yetirən şəxslər kadr komissiyası qarşısında imtahan veriblər.

Türkan Bəylər bu prosesi uğurla başa vuraraq maşinist kimi işə qəbul edilən səkkiz nəfərlik qrupun üzvlərindən biri olub.

Bakı metrosunun ikinci qadın maşinisti

25 avqust 2023-cü ildə yayımlanan məlumatlarda Türkan Bəylər Bakı Metropoliteninin ikinci qadın maşinisti kimi təqdim olunub.

Bu fakt onun bioqrafiyasında xüsusi yer tutur. Çünki qatar maşinistliyi Azərbaycanda uzun müddət əsasən kişilərin çalışdığı texniki peşələrdən biri olub.

Türkan Bəylərin işə başlaması qadınların bu sahədə də peşəkar hazırlıq keçərək uğurla fəaliyyət göstərə bilməsinin nümunəsi kimi göstərilib.

Bakı Metropoliteni sonrakı dövrdə də qadınların maşinist peşəsinə marağını artırmaq üçün xüsusi tədbirlər keçirib.

Qadınlar üçün keçirilən “Açıq qapı” tədbirində iştirakı

2023-cü ilin dekabrında “Bakı Metropoliteni” maşinist olmaq istəyən qadınlar üçün xüsusi “Açıq qapı” tədbiri elan edib.

Tədbirin məqsədi qadınlara maşinist peşəsinin xüsusiyyətlərini, iş rejimini, tədris prosesini və qatar trenajorunun imkanlarını göstərmək idi.

Türkan Bəylər də bu tədbirin iştirakçıları arasında olub. O, maşinist olmaq istəyən qadınlarla öz təcrübəsini bölüşmək, təhsil prosesi və kurs zamanı qazandığı praktiki biliklər barədə danışmaq üçün dəvət edilib.

Bu, onun artıq yalnız işləyən maşinist deyil, eyni peşəni seçmək istəyən digər qadınlara öz təcrübəsini çatdıran mütəxəssis kimi də iştirak etdiyini göstərir.

Metro maşinisti nə iş görür?

Metro qatar maşinisti sərnişin qatarının təhlükəsiz və müəyyən edilmiş hərəkət qrafikinə uyğun idarə olunmasına cavabdeh olan mütəxəssisdir.

Maşinist qatarın hərəkətə hazırlanmasını, idarəetmə göstəricilərini və siqnalları nəzarətdə saxlayır. Qatarın stansiyada düzgün dayanması, qapıların təhlükəsiz idarə olunması və xətt üzrə sürət rejiminə əməl edilməsi də işin əsas hissələrindəndir.

Metroda qatarların hərəkəti sıx qrafiklə təşkil edildiyindən maşinistin diqqəti və reaksiyası xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Bu peşədə hərəkət təhlükəsizliyi əsas prioritetdir. Maşinist hər hansı qeyri-standart vəziyyətdə təlimatlara uyğun qərar verməli və dispetçer ilə koordinasiyada işləməlidir.

Yeni nəsil metro qatarlarını idarə etməsi

2023-cü ildə Türkan Bəylərin işə qəbulu barədə məlumat yayımlanarkən onun Bakı Metropoliteninin yeni nəsil qatarlarını idarə edəcəyi də bildirilmişdi.

Yeni qatarlar əvvəlki nəsil vaqonlarla müqayisədə daha müasir idarəetmə, diaqnostika və sərnişin komfort sistemlərinə malik ola bilər.

Maşinist belə qatarlarda idarəetmə panelindəki məlumatları düzgün oxumalı, elektron sistemlərin xəbərdarlıqlarını izləməli və mümkün nasazlıq zamanı müəyyən edilmiş prosedurlara uyğun hərəkət etməlidir.

Buna görə yeni nəsil qatarların idarə olunması da ayrıca texniki hazırlıq və praktiki vərdiş tələb edir.

“Dərnəgül” elektrik deposu ilə bağlı fəaliyyəti

2026-cı ildə açıq sosial media məlumatlarında Türkan Bəylərin adı “Dərnəgül” elektrik deposunda həyata keçirilən mühüm əməliyyatla əlaqədar da çəkilib.

Paylaşımlarda “Dərnəgül” elektrik deposunda qəbul edilən ilk qatarın xəttə məhz maşinist Türkan Bəylər tərəfindən çıxarıldığı qeyd olunub. Bu məlumat Bakı Metropolitenində çalışan şəxslərin ictimai paylaşımlarında da yer alıb.

Bu fakt onun 2023-cü ildə işə qəbul olunduqdan sonra peşə fəaliyyətini davam etdirdiyini göstərən daha yeni açıq məlumatlardan biridir.

Lakin bu məlumat rəsmi bioqrafik profil formasında yayımlanmadığı üçün onu əlavə şəxsi vəzifə və ya xüsusi status kimi təqdim etmək düzgün olmaz.

Maşinist peşəsində tələb olunan əsas xüsusiyyətlər

Metro qatarını idarə edən şəxsdən yüksək diqqət, məsuliyyət və intizam tələb olunur.

Maşinist hərəkət zamanı eyni vaxtda siqnalları, qatarın texniki göstəricilərini, sürəti və xətt şəraitini izləməlidir.

Sərnişindaşıma zamanı kiçik bir diqqətsizlik belə təhlükəsizlik riskinə çevrilə bilər. Buna görə maşinistlər üçün işə qəbul və hazırlıq prosesində tibbi uyğunluq, nəzəri bilik və praktiki bacarıqlar böyük əhəmiyyət daşıyır.

Bakı Metropolitenində 2018-ci ildən qatar maşinisti peşəsi üzrə yeni seçim qaydasının tətbiq olunduğu bildirilir. Türkan Bəylər də həmin seçim və hazırlıq sistemi çərçivəsində peşəyə qəbul olunan maşinistlərdən olub.

Türkan Bəylərin peşəkar profilinin əsas xüsusiyyəti

Türkan Bəylərin ictimaiyyətə açıq bioqrafiyası geniş deyil. Onun doğum tarixi, əvvəlki iş yerləri və şəxsi həyatı barədə etibarlı açıq məlumatlar kifayət qədər deyil və buna görə bu məlumatları təxmin etmək doğru olmaz.

Təsdiqlənən əsas faktlar onun Füzuli rayonundan olması, Bakı Dövlət Universitetinin Fizika fakültəsini bitirməsi və 2023-cü ildə Bakı Metropolitenində qatar maşinisti kimi fəaliyyətə başlamasıdır.

Onun peşəkar hekayəsi xüsusilə texniki təhsil, xüsusi maşinist hazırlığı və qadınların metro nəqliyyatında texniki vəzifələrə daxil olması baxımından diqqət çəkir.

2026-cı ildə yayılan məlumatlar da Türkan Bəylərin Bakı Metropolitenində maşinist kimi fəaliyyətini davam etdirdiyini göstərir.