TUSAŞ HÜRKUŞ C

TUSAŞ HÜRKUŞ-C Türkiyənin Türk Aerokosmik Sənayesi — TUSAŞ tərəfindən hazırlanmış HÜRKUŞ turbovintli təyyarə ailəsinin silahlı və yüngül hücum versiyasıdır. Platforma əsas təlim təyyarəsi kimi yaradılan HÜRKUŞ konstruksiyası üzərində formalaşdırılıb, lakin döyüş hazırlığı, silah təlimi, silahlı kəşfiyyat və yüngül hücum tapşırıqları üçün əlavə avadanlıq və xarici asqı nöqtələri ilə təchiz edilib. HÜRKUŞ-C-nin ilk atış nümayişi 2017-ci ildə keçirilib və layihə Türkiyənin yerli aviasiya sənayesinin silahlı təyyarə sahəsində inkişaf proqramlarından biri kimi təqdim olunub. 

HÜRKUŞ-C-nin təyinatı və əsas xüsusiyyətləri

HÜRKUŞ-C əsasən yüngül hücum və silahlı kəşfiyyat tapşırıqları üçün hazırlanıb. O, turbovintli mühərrikə, tandem yerləşdirilmiş iki nəfərlik kokpitə və aşağı qanadlı aerodinamik sxemə malik HÜRKUŞ platformasından istifadə edir. Bu quruluş təyyarəyə həm təlim məqsədilə, həm də daha aşağı əməliyyat xərcləri tələb edən döyüş tapşırıqlarında istifadə imkanı verir. TUSAŞ-ın əvvəlki HÜRKUŞ-C təqdimatlarında platformanın 7 xarici asqı nöqtəsi və təxminən 750 kq faydalı yük daşıma qabiliyyəti göstərilib. 

Müasir HÜRKUŞ missiya təyyarəsi konsepsiyasında isə beş xarici yük stansiyası, elektro-optik/infraqırmızı müşahidə kamerası, 2,75 düymlük lazerlə idarə olunan raketlər, ağıllı mikro sursatlar, xarici yanacaq çəni və əks-tədbir buraxma sistemi kimi imkanlar göstərilir. TUSAŞ bu platformanı yüksək dağlıq və mürəkkəb relyefdə, gecə və gündüz şəraitində istifadə üçün çevik və nisbətən aşağı əməliyyat xərcli həll kimi təqdim edir. 

HÜRKUŞ ailəsi və texniki baza

HÜRKUŞ ailəsinin baza platforması tək mühərrikli turbovintli təyyarədir və Pratt & Whitney Canada PT6A-68T mühərrikindən istifadə edir. TUSAŞ-ın rəsmi məlumatına görə, baza HÜRKUŞ-un maksimum sürəti təxminən 533 km/saat, maksimal uçuş məsafəsi 1190 km, xidmət tavanı isə 11 970 metrdir. Təyyarə +7/-3 G yüklənmə həddi, Martin-Baker atılma oturacaqları, bort oksigen istehsal sistemi və inkişaf etmiş avionika ilə təchiz edilir. 

HÜRKUŞ layihəsi Türkiyə Hərbi Hava Qüvvələrinin yeni nəsil təlim təyyarəsinə olan ehtiyacını qarşılamaq məqsədilə hazırlanıb. 2013-cü ildə HÜRKUŞ-B üzrə seriya istehsal müqaviləsi bağlanıb, daha sonra layihənin silahlı HÜRKUŞ-C variantı inkişaf etdirilib. HÜRKUŞ həmçinin Avropa aviasiya orqanından tip sertifikatı alan ilk Türkiyə istehsalı təyyarə kimi mühüm yer tutur. 

Türkiyə müdafiə sənayesində rolu

HÜRKUŞ-C Türkiyənin yalnız təlim təyyarəsi istehsal etməklə kifayətlənməyib, həmin platformanı müxtəlif hərbi missiyalara uyğunlaşdırmaq strategiyasının nümunəsidir. Yüngül hücum təyyarələri yüksək sürətli reaktiv qırıcıların istifadəsinin iqtisadi baxımdan məqsədəuyğun olmadığı müəyyən patrul, silahlı kəşfiyyat və aşağı intensivlikli əməliyyatlarda daha münasib platforma hesab edilə bilər.

TUSAŞ sonrakı dövrdə HÜRKUŞ-C adından daha çox “HÜRKUŞ Mission Aircraft” ifadəsindən istifadə edərək silahlı və xüsusi missiya variantını yenilənmiş konfiqurasiyada təqdim edir. Bu, platformanın ilkin HÜRKUŞ-C konsepsiyasının daha müasir avionika, sensor və müxtəlif sursat inteqrasiyaları ilə inkişaf etdirildiyini göstərir. HÜRKUŞ ailəsi bu baxımdan Türkiyənin HÜRJET, ANKA, AKSUNGUR, T625 GÖKBEY və KAAN kimi yerli aviasiya layihələri ilə birlikdə milli müdafiə və aerokosmik sənayesinin əsas proqramlarından biri hesab olunur.