Twitter internet üzərindən qısa mətnlər, foto, video və digər media materiallarının paylaşılması üçün yaradılmış sosial şəbəkə və mikrobloq platformasıdır. Xidmət 2006-cı ildə istifadəyə verilib və uzun illər ərzində dünyada ən çox tanınan sosial media platformalarından birinə çevrilib. Twitter xüsusilə xəbərlərin operativ yayılması, ictimai müzakirələr, siyasət, idman, texnologiya, biznes və əyləncə mövzularında real vaxt ünsiyyəti ilə məşhurlaşıb. Platforma 2023-cü ildən etibarən rəsmi olaraq X adı ilə fəaliyyət göstərir, lakin “Twitter” adı gündəlik danışıqda və internet axtarışlarında hələ də geniş istifadə olunur.
Twitter-in yaranması və inkişafı
Twitter 2006-cı ildə Jack Dorsey, Noah Glass, Biz Stone və Evan Williams tərəfindən yaradılıb. Platformanın ilkin ideyası istifadəçilərin qısa status mesajlarını geniş auditoriya ilə paylaşmasına imkan vermək idi. İlk illərdə paylaşımlar 140 simvolla məhdudlaşdırılırdı ki, bu da Twitter-in qısa və sürətli ünsiyyət formatını formalaşdırdı.
2017-ci ildə əksər dillər üçün paylaşım limiti 280 simvola qədər artırıldı. Sonrakı illərdə platformaya foto, video, sorğular, canlı yayımlar, səsli söhbət otaqları və uzunmüddətli məzmun paylaşımı kimi müxtəlif funksiyalar əlavə edildi.
Twitter qısa müddətdə yalnız şəxsi statusların paylaşılması üçün deyil, həm də media qurumları, siyasətçilər, şirkətlər, idmançılar, məşhurlar və dövlət qurumları üçün mühüm kommunikasiya kanalına çevrildi.
X platformasına çevrilməsi
2022-ci ildə Elon Musk Twitter-i satın aldı. Bundan sonra şirkətin idarəetmə modeli, işçi strukturu, abunə sistemi və platformanın bəzi funksiyalarında ciddi dəyişikliklər həyata keçirildi.
2023-cü ildə Twitter brendi mərhələli şəkildə X adı ilə əvəz olundu. Məşhur mavi quş loqosu dəyişdirilərək “X” simvolu ilə əvəz edildi. Platformanın rəsmi internet ünvanı və mobil tətbiqlərində də X brendi ön plana çıxarıldı.
Bununla belə, “Twitter”, “tweet” və “retweet” kimi terminlər uzun illər ərzində internet mədəniyyətinə daxil olduğuna görə hələ də geniş şəkildə istifadə olunur. Buna görə həm Twitter, həm də X ifadələri eyni sosial platformaya istinad etmək üçün işlədilə bilər.
Əsas funksiyaları və istifadə sahələri
Twitter-də istifadəçilər mətn, foto, video və keçidlər paylaşa, digər şəxslərin yazılarını bəyənə, cavablandıra və yenidən paylaşa bilirlər. Platformada digər istifadəçiləri izləmək mümkündür və əsas lent adətən izlənilən hesabların və alqoritm tərəfindən tövsiyə edilən məzmunların qarışığından ibarət olur.
Haştaqlar Twitter mədəniyyətinin mühüm hissəsidir. “#” işarəsi ilə başlayan söz və ifadələr eyni mövzu üzrə paylaşımların qruplaşdırılmasına kömək edir. Bu xüsusiyyət xüsusilə aktual hadisələr, kampaniyalar, idman yarışları və televiziya proqramları zamanı geniş istifadə olunur.
Platforma jurnalistlər və xəbər təşkilatları üçün də mühüm informasiya mənbəyinə çevrilib. Hadisələrin iştirakçıları və rəsmi qurumlar məlumatı birbaşa paylaşa bildikləri üçün Twitter uzun müddət real vaxt xəbərlərinin sürətlə yayıldığı əsas sosial şəbəkələrdən biri olub.
Twitter-in internet mədəniyyətində rolu
Twitter internetdə ictimai müzakirələrin formalaşmasına böyük təsir göstərib. Siyasi debatlar, sosial kampaniyalar, ictimai hərəkatlar və müxtəlif qlobal hadisələr platformada geniş müzakirə olunub.
Eyni zamanda platforma dezinformasiya, saxta hesablar, manipulyativ məzmun, onlayn təhqir və məlumat təhlükəsizliyi ilə bağlı müzakirələrin də mərkəzində olub. Sosial şəbəkənin idarəetmə və moderasiya siyasətindəki dəyişikliklər müxtəlif dövrlərdə istifadəçilər, tədqiqatçılar və media qurumları tərəfindən müzakirə edilib.
Twitter-in X adına dəyişdirilməsinə baxmayaraq, platformanın əvvəlki adı hələ də onun tarixi və mədəni kimliyinin əsas hissəsidir. Bu gün X real vaxt məlumat mübadiləsi, ictimai ünsiyyət və rəqəmsal media platforması kimi fəaliyyətini davam etdirir.
