volan

Volan nədir? Volan badminton oyununda raketka ilə vurulan əsas oyun vasitəsidir. İlk baxışda kiçik və sadə görünsə də, onun xüsusi quruluşu badmintonun sürətli və fərqli oyun xüsusiyyətlərini formalaşdırır. Azərbaycan dilində “volan” sözü badmintonla bağlı idman avadanlığını ifadə edir və Azərbaycan Respublikasının Dövlət Statistika Komitəsinin təsnifatında da badminton üçün istifadə olunan idman avadanlığı kimi göstərilir. Volanın əsas xüsusiyyəti havada uçuş zamanı yüksək sabitliyə malik olmasıdır. Onun quruluşu topdan fərqlənir: bir tərəfində dairəvi baza, digər tərəfində isə lələk və ya sintetik materialdan hazırlanmış hissə yerləşir. Bu quruluş volanın raketka ilə vurulduqdan sonra xüsusi trayektoriya ilə hərəkət etməsinə imkan verir. Badminton volanı necə hazırlanır? Dünya Badminton Federasiyasının (BWF) rəsmi qaydalarına əsasən, volan təbii və ya sintetik materiallardan hazırlana bilər. Materialdan asılı olmayaraq onun uçuş xüsusiyyətləri təbii lələkli volanın uçuşuna mümkün qədər yaxın olmalıdır. Standart lələkli volanda 16 lələk istifadə olunur. Qaydalar həmin lələklərin ölçüsünü və yerləşdirilməsini də müəyyən edir. Lələklərin uzunluğu 62–70 millimetr arasında olmalı, uclarının yaratdığı dairənin diametri isə 58–68 millimetr təşkil etməlidir. Volanın bazasının diametri 25–28 millimetr, çəkisi isə 4,74–5,50 qram olmalıdır.Bu ölçülər təsadüfi seçilmir. Volanın çəkisi, forması və materialı onun uçuş sürətinə və trayektoriyasına birbaşa təsir edir. Buna görə peşəkar badminton yarışlarında istifadə olunan volanların müəyyən standartlara uyğun olması vacibdir. Lələkli və sintetik volan arasında fərq Badminton volanları əsasən iki qrupa bölünür: lələkli və sintetik volanlar. Lələkli volanlar adətən təbii lələklərdən hazırlanır və peşəkar badminton yarışlarında geniş istifadə olunur. Onlar uçuş xüsusiyyətlərinə görə yüksək dəqiqlik təmin edir, lakin daha həssas olduğundan tez zədələnə bilər. Sintetik volanlar isə süni materiallardan hazırlanır. Onların əsas üstünlüklərindən biri daha davamlı olmasıdır. Bu səbəbdən sintetik volanlar məşqlərdə və həvəskar oyunlarda praktik seçim hesab edilə bilər. BWF qaydaları sintetik volanların da müəyyən ölçü və çəki standartlarına uyğun olmasını nəzərdə tutur, lakin materialların fərqli xüsusiyyətlərinə görə bəzi ölçülərdə 10 faizə qədər dəyişiklik qəbul edilir. Volanın sürəti niyə vacibdir? Badmintonda volanın düzgün sürəti oyunun keyfiyyətinə ciddi təsir göstərir. Çox sürətli və ya çox yavaş volan oyunçunun zərbələrini və taktikasını dəyişə bilər. BWF qaydalarında volanın sürətini yoxlamaq üçün xüsusi prosedur müəyyən edilib. Oyunçu meydançanın arxa xəttindən volanı müəyyən istiqamətdə vurur və volanın qarşı tərəfdə haraya düşdüyü yoxlanılır. Düzgün sürətə malik volan qarşı arxa xəttdən 530–990 millimetr məsafədə yerə düşməlidir. Bu göstərici xüsusilə peşəkar yarışlarda əhəmiyyətlidir. Çünki müxtəlif iqlim və yüksəklik şəraiti volanın uçuşuna təsir göstərə bilər. Buna görə qaydalarda müəyyən şəraitlərdə standart volanın xüsusiyyətlərinə uyğun dəyişikliklərə də icazə verilir. Badminton üçün volan seçərkən nələrə diqqət etmək lazımdır? Volan seçərkən ilk növbədə istifadə məqsədini nəzərə almaq lazımdır. Peşəkar yarış üçün standartlara uyğun lələkli volan, müntəzəm məşqlər və həvəskar oyun üçün isə daha davamlı sintetik volan uyğun seçim ola bilər. Bundan başqa, volanın sürəti və uçuş xüsusiyyətləri də nəzərə alınmalıdır. İdmançı yalnız volanın görünüşünə deyil, onun keyfiyyətinə və oyun şəraitinə uyğunluğuna diqqət etməlidir. Volan badmintonun ən vacib avadanlıqlarından biridir. Onun yüngül çəkisi, xüsusi forması və aerodinamik quruluşu oyunun sürətli və dinamik xarakterini təmin edir. Düzgün seçilmiş volan həm məşqin, həm də yarışın keyfiyyətinə müsbət təsir göstərir. Buna görə badmintonla məşğul olan hər bir oyunçu volanın növlərini, xüsusiyyətlərini və əsas standartlarını bilməlidir.