Xanbulan gölü

Xanbulan gölü Lənkəran rayonunda, dağətəyi meşəlik ərazidə yerləşən süni su hövzəsidir. Gündəlik danışıqda və turizm materiallarında Xanbulan gölü adlandırılsa da, hidrotexniki obyekt kimi rəsmi mənbələrdə Xanbulançay su anbarı və ya Yuxarı Xanbulançay su anbarı adı ilə göstərilir. Su anbarı 1976-cı ildə istifadəyə verilib və əsas təyinatlarından biri bölgədə əkin sahələrinin suvarılmasıdır.

Sıx meşələrin əhatəsində yerləşməsi Xanbulan gölünü Lənkəranın ən çox diqqət çəkən təbiət və istirahət məkanlarından birinə çevirib. Gölün ətrafında gəzinti, piknik, atla gəzinti və təbiət marşrutları təşkil olunur.

Xanbulan təbii göldür, yoxsa su anbarı?

Xanbulan təbii göl deyil. O, insan fəaliyyəti nəticəsində yaradılmış süni su anbarıdır. İri Şəhərlərin Birləşmiş Su Təchizatı Xidmətinin məlumatında Yuxarı Xanbulançay su anbarının Lənkəranda yerləşdiyi, 1976-cı ildə istismara verildiyi və suvarma məqsədi daşıdığı göstərilir.

AZƏRTAC da Xanbulan gölünün süni yaradıldığını qeyd edir. Zaman keçdikcə su hövzəsi ətrafındakı meşə landşaftı ilə vəhdət təşkil edib və bu gün daha çox təbii göl təsiri bağışlayır.

Xanbulan gölü nə vaxt yaradılıb?

Xanbulançay su anbarı 1976-cı ildə istifadəyə verilib. Azərbaycan Milli Kitabxanasının arxiv materialında Heydər Əliyevin 1976-cı ildə Xanbulançay su anbarının açılışında iştirak etməsi də sənədləşdirilib.

Su anbarının yaradılmasında əsas məqsəd Lənkəran bölgəsinin kənd təsərrüfatının su təminatını yaxşılaşdırmaq idi. Lənkəran subtropik iqlimə malik olduğundan burada çayçılıq, sitrusçuluq, tərəvəzçilik və digər kənd təsərrüfatı sahələrinin inkişafı üçün suvarma xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı.

Xanbulan gölünün dərinliyi və su tutumu

AZƏRTAC-ın məlumatına əsasən, Xanbulan gölünün ən dərin hissəsi 75 metrə, su anbarının ümumi tutumu isə 52 milyon kubmetrə çatır.

Digər mənbələrdə su anbarının bəndinin hündürlüyünün təxminən 64 metr, üst hissəsinin uzunluğunun isə 550 metr olduğu göstərilir. Su anbarının yaradılması ilə Azərbaycanın subtropik zonasında geniş əkin sahələrinin suvarılması üçün mühüm su ehtiyatı formalaşdırılıb.

Xanbulan gölünün suvarmada rolu

Xanbulan ilk növbədə mühüm hidrotexniki obyektdir. Rəsmi su təsərrüfatı məlumatlarında onun əsas məqsədi suvarma kimi göstərilir.

Su anbarının yaradılması Lənkəran bölgəsində kənd təsərrüfatının su təminatına ciddi təsir göstərib. Xüsusilə subtropik bitkilərin yetişdirildiyi ərazilərdə su ehtiyatlarının idarə olunması baxımından Xanbulançay su anbarı mühüm əhəmiyyət daşıyır.

İçməli su mənbəyi kimi Xanbulan

Xanbulan su anbarı yalnız əkin sahələrinin suvarılmasında istifadə edilmir. O, Lənkəran və ətraf yaşayış məntəqələrinin içməli su təminatında da iştirak edir.

İri Şəhərlərin Birləşmiş Su Təchizatı Xidmətinin məlumatına görə, Lənkəran və Astara şəhərlərinin, eləcə də ətraf kəndlərin içməli su təminatı üçün Xanbulan su anbarı mənbə kimi seçilib. Su anbarının yaxınlığında sutkada 30 min kubmetr məhsuldarlığa malik sutəmizləyici qurğu tikilib.

Burada su qum süzgəclərindən keçirilərək təmizlənir, proses avtomatlaşdırılmış sistem vasitəsilə idarə olunur. Beləliklə, Xanbulan bölgə üçün həm kənd təsərrüfatı, həm də su təchizatı baxımından strateji əhəmiyyət daşıyan su hövzəsidir.

Xanbulan gölünün təbiəti

Xanbulan gölünün turistik cəlbediciliyinin əsas səbəblərindən biri onu əhatə edən meşəlik landşaftdır. Ərazi Hirkan təbiəti ilə əlaqəli zəngin bitki örtüyü ilə seçilir. AZƏRTAC burada Hirkan palıdı, dəmirağac və Lənkəran akasiyası kimi ağac növlərinin yayıldığını qeyd edir.

Meşə ilə su hövzəsinin birlikdə yaratdığı mənzərə xüsusilə yaz və yay aylarında diqqət çəkir. Payızda isə meşələrin rəng dəyişməsi Xanbulan ətrafında fərqli təbiət mənzərəsi yaradır.

Xanbulan gölündə istirahət

Xanbulan gölü Lənkərana səfər edənlərin təbiət gəzintisi üçün seçdiyi məkanlardan biridir. Azerbaijan Travel Xanbulan gölünün ətrafını Lənkərandakı haykinq marşrutları arasında göstərir. Ərazidə atla gəzinti, kempinq və piknik kimi fəaliyyətlərlə məşğul olmaq mümkündür.

Gölün ətrafındakı marşrutların meşə və kənd ərazilərindən keçməsi buranı xüsusilə ekoturizm və təbiət fotoqrafiyası ilə maraqlananlar üçün cəlbedici edir.

Xanbulan gölü bu baxımdan iki fərqli funksiyanı birləşdirir: bir tərəfdən Lənkəranın suvarma və içməli su sistemində istifadə olunan mühüm su anbarıdır, digər tərəfdən isə meşəlik ərazisi və göl mənzərəsi ilə bölgənin tanınmış istirahət və təbiət məkanlarından biridir.