Xatirə lövhəsi

Xatirə lövhəsi (və ya memorial lövhə) — görkəmli şəxsiyyətlərin xatirəsini əbədiləşdirmək, mühüm tarixi hadisələri qeyd etmək və ya memarlıq abidələri haqqında məlumat vermək üçün binaların divarına, girişinə və ya xüsusi postamentlərə bərkidilən məlumat lövhəsidir. 1. Xatirə Lövhələrinin Növləri Təyinatından və bədii tərtibatından asılı olaraq bir neçə növə bölünür: Mətnli lövhələr: Üzərində yalnız şəxs və ya hadisə haqqında qısa məlumat (ad, soyad, tarix, xidmət) həkk olunur. Barelyefli lövhələr: Mətnlə yanaşı, həmin şəxsin qabarıq (yarımqabarıq) heykəltəraşlıq təsviri (portreti) əks olunur. Bu növ lövhələr daha çox bədii əhəmiyyət kəsb edir. İnformasiya lövhələri: Tarixi binaların girişində yerləşdirilir və binanın memarı, tikilmə tarixi və dövlət tərəfindən qorunması barədə məlumat verir. 2. Hazırlanma Materialları Memorial lövhələr açıq havada, müxtəlif hava şəraitində onilliklərlə qalmalı olduğu üçün davamlı materiallardan hazırlanır: Qranit və Mərmər: Ən çox istifadə olunan təbii daşlardır. Qara qranit üzərində lazerlə oyma üsulu ilə həm yazı, həm də portret çox dəqiq işlənir. Bürünc (Tunc): Heykəltəraşlıq işləri üçün idealdır. Zamanla rəngini dəyişərək antik görünüş alması (patina) ona xüsusi estetika verir. Çuqun: Daha çox sənaye və ya texniki xarakterli məlumatlar üçün istifadə edilir. Şüşə və ya müasir polimerlər: Müasir memarlıq nümunələrində bəzən temperli şüşə üzərində çap olunmuş lövhələrə də rast gəlinir. 3. Quraşdırılma Qaydaları və Etiket Xatirə lövhəsinin ucaldılması adətən dövlət və ya yerli icra hakimiyyəti orqanlarının xüsusi qərarı ilə həyata keçirilir: Məkan seçimi: Lövhə adətən həmin şəxsin yaşadığı, işlədiyi və ya hadisənin baş verdiyi binanın fasadına vurulur. Hündürlük: Lövhə yoldan keçənlərin göz səviyyəsindən bir qədər yuxarıda (adətən 1.5 - 2.5 metr hündürlükdə) elə yerləşdirilməlidir ki, mətn rahat oxunsun. Dil: Azərbaycanda xatirə lövhələri dövlət dilində yazılır. Beynəlxalq əhəmiyyətli şəxslər üçün bəzən ikinci dildə (ingilis və ya həmin şəxsin ana dilində) əlavələr edilir. 4. Barelyefin Əhəmiyyəti Barelyefli xatirə lövhələri şəhər mühitində kiçik memarlıq forması sayılır. Bu lövhələr heykəltəraş tərəfindən hazırlanır və şəxsin xarakterini, peşəsini (məsələn, rəssamdırsa fırça, musiqiçidirsə notlar və ya alət təsviri ilə) əks etdirən detallarla zənginləşdirilir.