#xilasetmə təlimi
Xilasetmə təlimi
Xilasetmə təlimi fövqəladə hadisə zamanı təhlükədə və ya köməksiz vəziyyətdə qalmış insanların təhlükəsiz şəkildə xilas edilməsi üçün keçirilən nəzəri və praktiki hazırlıqdır. Təlim zamanı iştirakçılar hadisə yerinin qiymətləndirilməsi, zərərçəkmişə təhlükəsiz yaxınlaşma, onun təhlükəli zonadan çıxarılması, ilkin yardım və təxliyə üzrə praktiki bacarıqları məşq edirlər.
Xilasetmə təlimləri yanğın, qəza, hündürlükdən yıxılma, qapalı sahədə hadisə, yol-nəqliyyat qəzası, suda boğulma, dağıntı və digər fövqəladə vəziyyətlər üçün təşkil oluna bilər. FHN-in keçirdiyi praktiki təlimlərdə də xilasetmə əməliyyatının təşkili, xüsusi vasitələrdən istifadə, zərərçəkmişlərin çıxarılması və ilkin yardım əsas istiqamətlər kimi tətbiq olunur.
Xilasetmə təliminin əsas məqsədi
Təlimin əsas məqsədi real hadisə baş verdikdə kimin nə edəcəyini əvvəlcədən müəyyənləşdirmək və nəzərdə tutulmuş xilasetmə planının praktikada işlək olub-olmadığını yoxlamaqdır. Burada sürətlə hərəkət etməkdən daha vacib məsələ xilasetməni təhlükəsiz aparmaqdır. Çünki düzgün planlaşdırılmamış müdaxilə zərərçəkmişlə yanaşı, ona kömək edən şəxsin də təhlükəyə düşməsinə səbəb ola bilər.
Təlim zamanı komanda üzvlərinin vəzifələri, rabitə üsulları, xilasetmə avadanlıqları, giriş və çıxış yolları, ilkin yardım və zərərçəkmişin təhlükəsiz əraziyə daşınması sınaqdan keçirilir.
Hadisə yerinin qiymətləndirilməsi
Xilasetmə əməliyyatına başlamazdan əvvəl ərazidə mövcud təhlükələr müəyyən edilməlidir. Yanğın və tüstü, elektrik enerjisi, qaz sızması, kimyəvi maddələr, hərəkətdə olan avadanlıq, uçma təhlükəsi, su, hündürlük və oksigen çatışmazlığı kimi risklər nəzərə alınmalıdır.
Mümkün olduğu halda təhlükə mənbəyi aradan qaldırılır və ya nəzarət altına alınır. Bundan sonra xilasetmə əməliyyatı başlanır. FHN-in təlimlərində də əməliyyat şəraitinin qiymətləndirilməsi və kəşfiyyat xilasetmənin əsas mərhələlərindən biri kimi tətbiq edilir.
Zərərçəkmişin xilas edilməsi
Xilasetmə üsulu hadisənin növündən asılıdır. Məsələn, hündürlükdə qalmış şəxsin xilas edilməsində kəndir və xüsusi xilasetmə vasitələrindən, avtomobil qəzasında hidravlik xilasetmə avadanlıqlarından, suda baş verən hadisələrdə isə müvafiq su-xilasetmə vasitələrindən istifadə edilə bilər.
Zərərçəkmişin vəziyyəti nəzərə alınmalı və onun əlavə xəsarət almasına səbəb ola biləcək hərəkətlərdən çəkinilməlidir. FHN-in hündürmərtəbəli binalarda keçirdiyi məşqlərdə də zərərçəkmişlərin xüsusi vasitələrlə xilas edilməsi, təxliyəsi və ilkin yardımın göstərilməsi praktiki şəkildə məşq olunur.
İlkin yardım və təxliyə
Zərərçəkmiş təhlükəsiz əraziyə çıxarıldıqdan sonra vəziyyəti qiymətləndirilir və zəruri ilkin yardım göstərilir. Daha sonra onun tibbi heyətə təhvil verilməsi təşkil olunur. FHN-in xilasetmə təlimlərində zərərçəkmişlərin xilas edilməsindən sonra ilkin yardımın göstərilməsi əməliyyatın əsas mərhələlərindən biri kimi həyata keçirilir.
Xilasetmə avadanlıqları
Tələb olunan avadanlıq xilasetmə ssenarisindən asılı olaraq dəyişir. Təhlükəsizlik kəmərləri, kəndirlər, xilasetmə xərəyi, dəbilqə, əlcək, fənər, rabitə vasitələri və ilkin yardım çantası istifadə edilə bilər. Qapalı sahələrdə xilasetmə üçün tripod, bucurqad və uyğun tənəffüs mühafizəsi kimi əlavə vasitələr tələb oluna bilər.
Avadanlığın sadəcə mövcud olması kifayət deyil. Xilasetmə qrupunun üzvləri onun necə istifadə edildiyini bilməli və praktiki məşq etməlidirlər.
Xilasetmə təlimindən sonra qiymətləndirmə
Təlim başa çatdıqdan sonra nəticələr müzakirə edilməlidir. Gecikmiş reaksiya, rabitə problemi, uyğun olmayan avadanlıq, komanda üzvlərinin vəzifələrini bilməməsi və ya təhlükəsiz olmayan müdaxilə kimi çatışmazlıqlar müəyyən edilərək aradan qaldırılmalıdır. FHN-in praktiki xilasetmə təlimlərində də məşqdən sonra nəticələrin təhlili aparılır və müvafiq tapşırıqlar müəyyənləşdirilir.
Xilasetmə təliminin əsas nəticəsi komandanın real fövqəladə vəziyyətə hazır olmasıdır. İşçilər xilasetmə planını yalnız sənəd üzərində deyil, praktikada bilməli, avadanlıqdan istifadə etməyi bacarmalı və öz təhlükəsizliyini təmin etmədən təhlükəli zonaya daxil olmamalıdırlar.
