#xizəkçi
Xizəkçi
Xizəkçi — qar üzərində hərəkət etmək üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi ləvazimatlardan (xizəklərdən) istifadə edərək idmanla məşğul olan və ya aktiv istirahət edən şəxsdir. Xizəkçilik həm peşəkar qış idman növlərini, həm də turizm məqsədli fəaliyyətləri əhatə edir.
1. Xizəkçiliyin Əsas Növləri
Xizəkçilər adətən maraq dairələrinə və relyefə uyğun olaraq aşağıdakı istiqamətlərə bölünürlər:
Dağ Xizəkçiliyi (Alpine Skiing): Hazırlanmış dik yamaclardan sürətlə enməyi sevən xizəkçilər.
Xizək Yürüşü (Cross-country Skiing): Hamar və ya kələ-kötür ərazilərdə uzun məsafələrə hərəkət edən idmançılar.
Fristayl (Freestyle Skiing): Akrobatik tullanışlar və müxtəlif fəndlər yerinə yetirən xizəkçilər.
Biatlon: Həm xizək sürən, həm də tüfənglə hədəfə atəş açan idmançılar.
2. Xizəkçinin Təchizatı və Texniki Standartlar
Təhlükəsizlik və səmərəlilik üçün xizəkçi avadanlığı yüksək standartlara cavab verməlidir:
Xizəklər və Bağlamalar: Relyefə uyğun seçilir və hər hansı nasazlıq halında ixtisaslaşmış təmirxana şəraitində sazlanır.
Geyim: Su keçirməyən və bədən temperaturunu qoruyan xüsusi tekstil məhsulları. Bu geyimlərin təmizliyində parça strukturunu pozmayan yuyucu vasitələrdən istifadə olunur.
Təhlükəsizlik: Dəbilqə, eynək və qoruyucu dizliklər məcburidir. Avadanlıqların davamlılıq göstəriciləri Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu tərəfindən müəyyən edilmiş normalara uyğun olmalıdır.
3. Təlim və Təhlükəsizlik Qaydaları
Xizək sürməyi öyrənmək peşəkar yanaşma tələb edir:
Təlimçi Dəstəyi: Yeni başlayanlar üçün peşəkar təlimçi tərəfindən sürüş texnikası və yıxılma qaydaları öyrədilir.
İlk Yardım: Dağlıq ərazilərdə fövqəladə hallara hazırlıq məqsədilə xizək mərkəzlərinin işçilərinə süni nəfəs manikeni vasitəsilə praktik tibbi yardım təlimləri keçirilir.
Simulyasiya: Real yamaca çıxmazdan əvvəl bəzi mərkəzlərdə xizək simulyatorlarından istifadə olunur.
4. Azərbaycanda Xizəkçilik Mədəniyyəti
Azərbaycanda xizəkçilik "Şahdağ" və "Tufandağ" kimi müasir qış-yay turizm komplekslərinin inşasından sonra geniş vüsat almışdır:
İdman Tədbirləri: Bu mərkəzlərdə mütəmadi olaraq daxili yarışlar təşkil olunur və qaliblərə müasir çap kəsim sahəsi imkanları ilə hazırlanmış diplomlar və medallar təqdim edilir.
Mədəni İrs: Dağlıq rayonların məişətində xizəyin tarixi rolu və qədim sürüş ənənələri Folklor İnstitutu tərəfindən etnoqrafik araşdırmaların mövzusu ola bilər.
