#xocalı şəhəri
Xocalı şəhəri
Xocalı şəhəri, Azərbaycan Respublikasının Qarabağ iqtisadi rayonunda, Ağdam, Əsgəran və Xankəndi şəhərlərinin yaxınlığında yerləşən strateji əhəmiyyətli yaşayış məntəqəsidir. Şəhər həm qədim tarixi irsi, həm də XX əsrin sonunda yaşadığı faciəvi hadisələrlə Azərbaycan xalqının yaddaşında dərin iz qoymuşdur.
Tarixi və Arxeoloji Əhəmiyyəti
Xocalı bölgəsi dünya əhəmiyyətli arxeoloji abidələrlə zəngindir. Şəhər və ətraf ərazilər eramızdan əvvəl XIV-VII əsrləri əhatə edən Xocalı-Gədəbəy mədəniyyətinin mərkəzlərindən biridir.
Xocalı Kurqanları: Ərazidə tunc və dəmir dövrlərinə aid çoxsaylı kurqanlar, yaşayış məskənləri və nekropollar mövcuddur.
Tarixi Abidələr: Şəhərdə XIV əsrə aid Xocalı türbəsi (Xocaqlı türbəsi) kimi memarlıq nümunələri yerləşir.
Xocalı Soyqırımı (26 fevral 1992)
Müasir tarixdə Xocalı adı 1992-ci ilin fevralında törədilmiş kütləvi qırğınla xatırlanır. Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən həyata keçirilən bu hücum nəticəsində:
613 nəfər mülki şəxs, o cümlədən 106 qadın və 63 uşaq vəhşicəsinə qətlə yetirilmişdir.
Şəhər tamamilə dağıdılmış və Azərbaycan xalqına qarşı müasir dövrün ən dəhşətli soyqırımı aktlarından biri törədilmişdir.
Bakı şəhərində bu faciə qurbanlarının xatirəsinə "Ana harayı" memorialı ucaldılmışdır.
İşğaldan Azad Edilmə və Yeni Dövr
2023-cü ilin sentyabrında keçirilən antiterror tədbirləri nəticəsində Xocalı şəhəri tamamilə Azərbaycanın nəzarətinə keçmişdir. Hazırda şəhərdə genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri aparılır:
Qayıdış Prosesi: Şəhərin infrastrukturu müasir standartlara uyğun yenidən qurulur və keçmiş məcburi köçkünlərin öz doğma yurdlarına qayıtması üçün yaşayış kompleksləri inşa edilir.
Xocalı Memorial Kompleksi: Şəhərin özündə soyqırımı qurbanlarının xatirəsini əbədiləşdirmək üçün yeni memorial komplekslərin inşası və faciənin baş verdiyi yerlərin xatirə parkına çevrilməsi nəzərdə tutulur.
İqtisadi Dirçəliş: Xocalı həm kənd təsərrüfatı, həm də yaxınlığında yerləşən hava limanı sayəsində regionun logistik qovşaqlarından birinə çevrilmək potensialına malikdir.
