Xocalı soyqırımı abidəsi

Xocalı soyqırımı abidəsi (və ya "Ana harayı" abidəsi) — 1992-ci il fevralın 26-da Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən Xocalı şəhərində törədilmiş soyqırım qurbanlarının xatirəsinə Bakı şəhərində ucaldılmış möhtəşəm abidədir. Bu abidə Azərbaycan xalqının kədərini, eyni zamanda sarsılmaz iradəsini tərənnüm edən əsas ziyarətgahlardan biri hesab olunur.Abidə Bakı şəhərinin Xətai rayonu ərazisində, "Xocalı" parkında (keçmiş Şah İsmayıl Xətai metrostansiyasının yaxınlığında) yerləşir. İlk abidə: Faciədən bir müddət sonra bura kiçik bir abidə qoyulmuşdu. Yeni kompleks: Hazırkı görkəmli abidə 2008-ci il fevralın 26-da, faciənin 16-cı ildönümündə açılmışdır. Müəlliflər: Abidənin müəllifləri heykəltəraşlar Aslan Rüstəmov, Mahmud Rüstəmov və Azad Əliyevdir. Memarlıq və Simvolika Abidə "Ana harayı" adlanır və çox dərin fəlsəfi-emosional məna daşıyır: Ana fiquru: Mərkəzdə əlləri üzərində qətlə yetirilmiş körpə uşağı tutan ana təsvir olunub. Ana geyimi və hərəkəti ilə Azərbaycan qadınının mətanətini, eyni zamanda çəkdiyi dözülməz ağrını ifadə edir. Məsumluq: Ananın qollarındakı cansız körpə cəsədi Xocalıda dinc əhaliyə, qocalara və uşaqlara qarşı törədilən amansızlığın ən böyük sübutudur. Postament: Abidənin aşağı hissəsində (pyedestalda) soyqırım zamanı baş vermiş dəhşətli səhnələri əks etdirən bürünc barelyeflər yer alıb. Burada qaçmağa çalışan insanlar, xarabalıqlar və vəhşiliklər təsvir edilib. Qara qranit: Abidənin oturduğu özül qara qranitdən hazırlanıb ki, bu da matəm və sonsuz kədər rəmzidir. Abidənin Əhəmiyyəti "Ana harayı" abidəsi Azərbaycanın dövlətçilik və milli yaddaş siyasətində mərkəzi yer tutur: Ümummilli ziyarətgah: Hər il fevralın 26-da minlərlə insan, o cümlədən dövlət rəsmiləri, xarici diplomatlar və sadə vətəndaşlar abidənin önünə gül dəstələri qoyur, faciə qurbanlarını ehtiramla yad edirlər. Dünya ictimaiyyətinə mesaj: Bakıya gələn xarici qonaqlar və rəsmi nümayəndə heyətləri bu abidəni ziyarət edərək Azərbaycanın keçdiyi ağrılı yol və erməni işğalının ağır nəticələri barədə məlumat alırlar. Digər Ölkələrdəki Xocalı Abidələri Xocalı həqiqətlərinin dünyaya çatdırılması məqsədilə dünyanın müxtəlif şəhərlərində də abidələr ucaldılıb: Türkiyə: Ankara, İzmir, Uşak və İzmit şəhərlərində. Almaniya: Berlin şəhərində (Qotfrid-Benn kitabxanasının həyətində). Bosniya və Herseqovina: Sarayevo şəhərində. Meksika: Mexiko şəhərində.