Xoreoqrafiya

Xoreoqrafiya (yunanca chorea — rəqs və grapho — yazıram) — rəqs sənətinin quruluş verilməsi, hərəkətlərin müəyyən nizam və kompozisiya daxilində birləşdirilməsi sənətidir. Bu sənət təkcə fiziki hərəkətlərdən ibarət deyil; o, musiqi, işıq, kostyum və səhnə dizaynı ilə vəhdət təşkil edən bütöv bir tamaşadır. Xoreoqrafiyanın Əsas Növləri Müasir dünyada xoreoqrafiya üç əsas istiqamət üzrə qruplaşdırılır: Klassik Xoreoqrafiya (Balet): Ciddi texniki qaydalara, bədənin dik duruşuna və puanti üzərində hərəkətə əsaslanır. Balet xoreoqrafiyanın ən yüksək və mürəkkəb forması hesab olunur. Nümunə: "Qu gölü", "Şelkunçik". Xalq-Səhnə Xoreoqrafiyası: Xalqın milli-mənəvi dəyərlərini, tarixini və məişətini rəqs hərəkətləri ilə ifadə edir. Hər bir millətin özünəməxsus xoreoqrafik dili (məsələn, Azərbaycanın "Yallı" və ya "Vağzalı" rəqsləri) var. Müasir Xoreoqrafiya (Modern, Contemporary): Klassik baletin sərt qaydalarından uzaqlaşaraq, daha sərbəst hərəkətlərə, daxili emosiyaların təbii ifadəsinə və fəlsəfi yozumlara üstünlük verir. Xoreoqrafın Rolu: Tamaşanın Memarı Xoreoqraf (və ya baletmeyster) rəqs əsərinin yaradıcısıdır. Onun vəzifələri: Musiqinin ruhuna uyğun hərəkətlər silsiləsi (rəqs leksikası) qurmaq. Səhnədə rəqqasların yerləşmə sxemini (rəqs rəsmi) müəyyən etmək. Rəqqasların texniki hazırlığını və artistizmini inkişaf etdirmək. Azərbaycanda Xoreoqrafiya Sənəti Azərbaycan xoreoqrafiya məktəbi zəngin milli ənənələr və güclü klassik baza üzərində qurulub: Milli İncilər: Azərbaycan milli rəqsləri (məsələn, "Qaytağı", "İnnabı") mürəkkəb ritmik quruluşu və zərifliyi ilə seçilir. Təhsil: Bakı Xoreoqrafiya Akademiyası (BXA) bu sahədə professional kadrlar yetişdirən əsas mərkəzdir. Görkəmli Xoreoqraflar: Qəmər Almaszadə, Rəfiqə Axundova, Maqsud Məmmədov və müasir dövrün mütəxəssisləri Azərbaycan baletini dünyaya tanıtmışlar.