Yarasa

Yarasalar (Chiroptera dəstəsi) dünyada sərçədən tutmuş nəhəng itlərə qədər müxtəlif ölçülərdə olan 1400-dən çox növü birləşdirir. Onlar haqqında bir çox əfsanə və yanlış təsəvvürlər olsa da, əslində yarasalar ekosistemin ən vacib zəncirlərindən biridir. Exolokasiya: Qaranlıqda "görən" qulaqlar Yarasaların əksəriyyəti tam qaranlıqda hərəkət etmək və ovlamaq üçün exolokasiya sistemindən istifadə edir. Onlar insan qulağının eşitmədiyi yüksək tezlikli ultrasəs dalğaları yayırlar. Bu dalğalar ətrafdakı obyektlərə dəyib geri qayıdır və yarasa həmin əks-səda vasitəsilə obyektin yerini, ölçüsünü və formasını dəqiq müəyyən edir. Anatomik quruluşu Yarasaların qanadları əslində nazik dəri təbəqəsi ilə örtülmüş uzun barmaqlardan ibarətdir. Bu quruluş onlara quşlardan daha çevik manevrlər etməyə imkan verir. Onların əksəriyyəti gündüzlər mağaralarda, ağac koğuşlarında və ya binaların çardaqlarında başıaşağı asılaraq dincəlirlər. Təbiətdəki əhəmiyyəti Yarasalar insanlıq üçün düşündüyümüzdən daha faydalıdır: Zərərvericilərlə mübarizə: Bir yarasa bir saat ərzində minlərlə ağcaqanad və kənd təsərrüfatı zərərvericisi olan cücüləri yeyə bilir. Bu, pestisidlərdən istifadəni azaldır. Tozlanma: Tropik bölgələrdə bir çox bitki növü (məsələn, banan, manqo) məhz yarasalar vasitəsilə tozlanır. Toxum yayılması: Meyvəyeyən yarasalar meşələrin bərpasında böyük rol oynayırlar. Azərbaycanda yarasalar Azərbaycan ərazisində yarasaların 30-a yaxın növü qeydə alınmışdır. Onların əksəriyyəti cücülərlə qidalanan kiçik yarasalardır. Azərbaycanda bir çox yarasa növü, o cümlədən Kiçik nalburun və Böyük axşam yarasası nadir növ kimi "Qırmızı Kitab"a daxil edilib və qorunur. Yanlış təsəvvürlər "Bütün yarasalar qan içir": Yalnız üç növ (vampir yarasalar) qanla qidalanır və onlar yalnız Mərkəzi və Cənubi Amerikada yaşayırlar. "Yarasalar kordur": Əslində yarasalar çox yaxşı görürlər, lakin gecə ovu üçün exolokasiyadan daha çox asılıdırlar. Yarasalar təbiətin təmizləyiciləri və mühafizəçiləridir. Onların yaşadığı mühitləri qorumaq bioloji müxtəlifliyi qorumaq deməkdir. Azərbaycandakı məşhur "Azıx" mağarasında yaşayan yarasa koloniyaları və ya yarasaların qış yuxusu haqqında daha ətraflı məlumat istərdiniz?