Yaşıllıq

Yaşıllıq ağac, kol, ot və digər bitkilərlə örtülü sahələri ifadə edir. Parklar, bağlar, xiyabanlar, meşəliklər, qazonlar və yolkənarı bitki zolaqları yaşıllıq sahələrinə daxildir. Bu ərazilər həm təbii şəkildə formalaşır, həm də insanların yaşıllaşdırma fəaliyyəti nəticəsində yaradılır.

Yaşıllıq yaşayış məntəqələrinin ekoloji şəraitinə və insanların gündəlik həyatına təsir göstərir. Bitkilər şəhər mühitində kölgə yaradır, müxtəlif canlılar üçün yaşayış sahəsi formalaşdırır və istirahət imkanlarını genişləndirir.

Şəhər mühitində əhəmiyyəti

Ağac və kollar binalar, yollar və digər sərt səthlərlə əhatə olunan ərazilərdə mikroiqlimin tənzimlənməsinə kömək edir. Ağacların kölgəsi səthlərin günəş altında qızmasını azaldır, bitkilərin yarpaqlarından suyun buxarlanması isə ətraf mühitə sərinləşdirici təsir göstərir.

Yaşıllıq şəhərlərdə istilik adası təsirinin zəiflədilməsinə töhfə verə bilər. Bu təsirin səviyyəsi bitki örtüyünün sıxlığından, ağacların ölçüsündən, su təminatından və ərazinin planlaşdırılmasından asılıdır.

Havanın keyfiyyətinə təsiri

Bitkilər fotosintez zamanı karbon qazını mənimsəyir və oksigen ayırır. Ağac və kolların yarpaqları havadakı tozun və bəzi çirkləndirici hissəciklərin bir qismini də tuta bilir.

Yaşıllıq havanın keyfiyyətinin yaxşılaşdırılmasına kömək etsə də, çirklənmə mənbələrinin azaldılmasını əvəz etmir. Şəhər ərazilərində bitkilərin düzgün seçilməsi və yerləşdirilməsi hava dövranının qorunması baxımından da vacibdir.

Torpağın və su ehtiyatlarının qorunması

Bitki kökləri torpağın bərkidilməsinə və eroziyanın azalmasına kömək edir. Torpaq səthindəki bitki örtüyü yağış damcılarının təsirini zəiflədir, suyun səth boyunca axmasını ləngidir.

Su keçirən torpaqla birlikdə planlaşdırılmış yaşıllıq sahələri yağış suyunun torpağa hopmasına şərait yaradır. Bu xüsusiyyət şəhərlərdə səth axınının idarə olunması baxımından əhəmiyyətlidir.

Biomüxtəliflik üçün rolu

Yaşıllıq sahələri quşlar, həşəratlar və digər canlılar üçün qida, sığınacaq və çoxalma mühiti yaradır. Çiçəkli bitkilər arılar və başqa tozlandırıcılar üçün qida mənbəyidir.

Yerli iqlimə uyğun, müxtəlif növlərdən ibarət əkinlər canlıların yaşayışı üçün daha əlverişli şərait yarada bilər. Parkları və bağları birləşdirən yaşıl zolaqlar isə şəhər daxilində canlıların hərəkətini asanlaşdırır.

İstirahət və ictimai həyat

Park və bağlar gəzinti, fiziki fəallıq və açıq havada ünsiyyət üçün istifadə olunur. Əlçatan və baxımlı yaşıllıq sahələri şəhər sakinlərinin təbiətlə gündəlik təmasını artırır.

Belə məkanların rahatlığı yalnız bitkilərin sayından asılı deyil. Kölgəli yollar, oturacaqlar, təhlükəsiz keçidlər və maneəsiz hərəkət imkanları onların müxtəlif yaş qrupları üçün istifadəsini asanlaşdırır.

Yaşıllıq sahələrinin yaradılması və qulluğu

Yaşıllaşdırma zamanı torpağın xüsusiyyətləri, iqlim, su ehtiyatları və bitkilərin gələcək ölçüləri nəzərə alınmalıdır. Bakı və Abşeronun bir çox ərazisində quraqlığa, küləyə və yerli torpaq şəraitinə uyğun növlərin seçilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Yeni əkilən ağac və kolların kök atması dövründə düzgün suvarma, torpağın qorunması və müntəzəm qulluq vacibdir. Mövcud sağlam ağacların saxlanması da yeni əkinlər qədər önəmlidir: yetkin ağacların yaratdığı kölgə və ekoloji faydaların formalaşması uzun müddət tələb edir.