#yaz fəsli
Yaz fəsli
Yaz fəsli, qışın soyuq sükutundan sonra yer kürəsinin rənglənməyə başladığı, günlərin uzandığı və günəş şüalarının torpağı isitdiyi fəsildir. Şimal yarımkürəsində, o cümlədən Azərbaycanda yaz rəsmi olaraq 20 və ya 21 martda — gecə ilə gündüzün bərabərləşdiyi andan (Yaz bərabərliyi) başlayır.
Təbiətdə Yazın İzləri
Yaz gəldikdə ətraf mühitdə kəskin dəyişikliklər müşahidə olunur:
Bitki örtüyünün canlanması: Ağaclar tumurcuqlayır, ilk bahar çiçəkləri (bənövşə, qızılgül, nərgiz) açır və torpaq yaşıl xalıya bürünür.
Heyvanlar aləmi: Qış yuxusuna gedən heyvanlar oyanır, köçəri quşlar geri qayıdır və təbiət quşların nəğməsi ilə dolur.
Astronomik dəyişiklik: Günlər tədricən uzanır, bu da bitkilərin fotosintez prosesini sürətləndirir.
Azərbaycan Mədəniyyətində Yaz: Novruz
Azərbaycan xalqı üçün yaz sadəcə bir fəsil deyil, həm də minilliklərin mirası olan Novruz bayramı deməkdir. Yazın gəlişi ilə qeyd olunan dörd çərşənbə (Su, Od, Yel və Torpaq) insanın və təbiətin təmizlənməsini, yenilənməsini simvolizə edir. Səməni cücərtmək, süfrələri şirniyyatlarla bəzəmək və tonqal qalamaq baharın gəlişinə olan sevincin ifadəsidir.
Yazda Sağlamlıq və Qidalanma
Yazın gəlişi insan orqanizmində də müəyyən bioloji dəyişikliklər yaradır:
Vitaminoz və Bahar Yorğunluğu: Qışdan çıxan orqanizmdə vitamin çatışmazlığı hiss oluna bilər. Buna görə də yaz aylarında bol göyərti, təzə tərəvəzlər və meyvələrə üstünlük vermək vacibdir.
Serotonin Artımı: Günəş işığının artması "xoşbəxtlik hormonu" olan serotoninin səviyyəsini yüksəldir, bu isə əhval-ruhiyyəni yaxşılaşdırır.
Allergiya: Təbiətin oyanışı ilə bağlı çiçək tozcuqlarının artması bəzi insanlarda "bahar allergiyası"na səbəb ola bilər.