#yenidən qurma
Yenidən qurma
Yenidən qurma mövcud bina, qurğu, infrastruktur, ərazi və ya sistemin funksional, texniki və ya memarlıq baxımından əhəmiyyətli şəkildə dəyişdirilməsi və təkmilləşdirilməsi prosesidir. Bu anlayış tikinti və şəhərsalma sahəsində geniş istifadə olunur və adətən obyektin sadə təmirindən daha geniş miqyaslı müdaxiləni nəzərdə tutur.
Yenidən qurma zamanı binanın planı dəyişdirilə, əlavə mərtəbə və ya sahələr yaradıla, daşıyıcı konstruksiyalar gücləndirilə, mühəndis-kommunikasiya sistemləri yenilənə və obyektin təyinatı dəyişdirilə bilər. Məqsəd mövcud obyektin təhlükəsizliyini, funksionallığını, enerji səmərəliliyini və istifadə rahatlığını artırmaqdır.
Yenidən qurma ilə təmir arasındakı fərq
Təmir əsasən mövcud elementlərin bərpası və nasazlıqların aradan qaldırılması ilə bağlıdır. Məsələn, divarların rənglənməsi, dam örtüyünün dəyişdirilməsi və ya köhnəlmiş avadanlığın yenilənməsi təmir işlərinə aid edilə bilər.
Yenidən qurma isə obyektin konstruktiv və funksional xüsusiyyətlərinin dəyişdirilməsini əhatə edə bilər. Binanın otaq bölgüsünün dəyişdirilməsi, yeni girişin yaradılması, daşıyıcı konstruksiyaların yenidən layihələndirilməsi və ya binanın başqa məqsədlə istifadəyə uyğunlaşdırılması buna nümunədir.
Restavrasiya da yenidən qurmadan fərqlənir. Restavrasiya əsasən tarixi və memarlıq dəyəri olan obyektin orijinal görünüşünün və xüsusiyyətlərinin qorunmasına və bərpasına yönəlir.
Yenidən qurma işlərinin əsas mərhələləri
Yenidən qurma işləri adətən mövcud obyektin texniki vəziyyətinin qiymətləndirilməsi ilə başlayır. Konstruksiyaların möhkəmliyi, mühəndis sistemlərinin vəziyyəti və binanın istifadə imkanları araşdırılır.
Daha sonra layihə hazırlanır və yeni planlaşdırma, konstruktiv dəyişikliklər, elektrik, su, havalandırma, yanğın təhlükəsizliyi və digər mühəndis həlləri müəyyən edilir. İşlər zamanı söküntü, gücləndirmə, yeni konstruksiyaların quraşdırılması və daxili tamamlama mərhələləri həyata keçirilə bilər.
Yenidən qurma layihələrində təhlükəsizlik, tikinti normaları, yanğın mühafizəsi, əlçatanlıq və enerji səmərəliliyi kimi tələblər də nəzərə alınır.
Şəhər və infrastrukturun yenidən qurulması
Yenidən qurma yalnız binalara aid deyil. Küçə, meydan, park, sənaye zonası, dəmir yolu, körpü və digər infrastruktur obyektləri də yenidən qurula bilər.
Şəhər mühitində yenidən qurma layihələri nəqliyyatın yaxşılaşdırılması, köhnəlmiş infrastrukturun yenilənməsi, ictimai məkanların daha rahat və təhlükəsiz edilməsi məqsədi daşıya bilər. Tarixi ərazilərdə isə müasir tələblərin tətbiqi ilə yanaşı memarlıq irsinin qorunmasına xüsusi diqqət yetirilir.
Beləliklə, yenidən qurma mövcud obyektin sadəcə təmir edilməsindən daha geniş anlayışdır və onun texniki, funksional və memarlıq baxımından yeni tələblərə uyğunlaşdırılmasını nəzərdə tutur.
