#ağdərəyə köç
Ağdərəyə köç
Ağdərəyə köç Azərbaycan Respublikasının işğaldan azad edilmiş ərazilərinə həyata keçirilən Böyük Qayıdış proqramının tərkib hissəsidir. Proses çərçivəsində uzun illər ölkənin müxtəlif bölgələrində müvəqqəti məskunlaşmış keçmiş məcburi köçkün ailələri mərhələli şəkildə Ağdərə rayonunun bərpa və yenidən qurulan kəndlərinə qayıdırlar. Köç prosesi yaşayış evlərinin hazırlanması, infrastrukturun qurulması, mina təhlükəsizliyi tədbirləri və sosial xidmətlərin təşkili ilə paralel həyata keçirilir.
Ağdərə rayonunda Böyük Qayıdış
Ağdərə rayonuna qayıdış bir neçə mərhələdə təşkil olunur. 2025-ci ilin dekabrından etibarən Həsənriz, Vəngli və Kolatağ kəndlərinə ailələrin köçürülməsi həyata keçirilib. 2026-cı ildə isə Aşağı Oratağ, Çıldıran, Heyvalı, Çapar və digər kəndlərə növbəti köç karvanları göndərilib. Dövlət Komitəsinin məlumatlarına əsasən, qayıdan ailələr əsasən əvvəllər yataqxana, sanatoriya və inzibati binalarda müvəqqəti məskunlaşmış keçmiş məcburi köçkünlərdir.
Həsənriz kəndinə köç
Həsənriz Ağdərə rayonunda Böyük Qayıdışın həyata keçirildiyi əsas yaşayış məntəqələrindən biridir. 2025-ci ilin iyununda kəndə 40 ailə – 146 nəfər köçürülüb. Sonrakı aylarda da Həsənrizə mərhələli qayıdış davam edib. 30 yanvar 2026-cı ildə daha 10 ailə – 52 nəfərin, 25 iyun 2026-cı ildə isə 13 ailə – 53 nəfərin kəndə köçürüldüyü rəsmi məlumatlarda göstərilir.
Vəngli və Kolatağ kəndlərinə qayıdış
Vəngli və Kolatağ da Ağdərəyə qayıdışın aparıldığı yaşayış məntəqələri sırasındadır. 22 dekabr 2025-ci ildə Vəngliyə 6 ailə – 14 nəfər, Kolatağa isə 7 ailə – 31 nəfər köçürülüb. 2026-cı ilin iyulunda Vəngliyə əlavə 6 ailə – 26 nəfər, Kolatağa isə 3 ailə – 19 nəfər qayıdıb. Köçürülən ailələrə yeni yaşayış yerlərinin açarları təqdim olunub.
Aşağı Oratağ, Çıldıran, Heyvalı və Çapar kəndləri
2026-cı ilin yanvarında Ağdərənin Aşağı Oratağ, Çıldıran, Heyvalı və Çapar kəndlərinə genişmiqyaslı köç həyata keçirilib. 9 yanvar tarixli mərhələdə Aşağı Oratağa 31 ailə – 119 nəfər, Çıldırana 13 ailə – 48 nəfər, Heyvalıya 19 ailə – 74 nəfər, Çapara isə 26 ailə – 96 nəfər köçürülüb. Fevral, mart və aprel aylarında da həmin kəndlərə yeni ailələrin qayıdışı davam edib.
2026-cı ildə Ağdərəyə növbəti köçlər
2026-cı ilin yay aylarında Ağdərə rayonuna qayıdış prosesi davam edib. 25 iyunda Çıldıran, Vəngli və Həsənriz kəndlərinə ümumilikdə 30 ailə – 129 nəfər yerləşdirilib. 24 iyulda Həsənriz, Kolatağ, Aşağı Oratağ və Vəngliyə 96 nəfərin qayıdışı təmin olunub. 21 avqustda isə Kolatağa 12 ailə – 36 nəfər, Həsənrizə 6 ailə – 30 nəfər, Aşağı Oratağa 12 ailə – 49 nəfər və Çapara 15 ailə – 51 nəfər köçürülüb.
Köç zamanı mina təhlükəsizliyi
İşğaldan azad edilmiş ərazilərə qayıdış prosesində mina və partlamamış hərbi sursat təhlükəsi nəzərə alınır. Ağdərənin kəndlərinə köçürülən sakinlərə ANAMA əməkdaşları tərəfindən mina təhlükəsizliyi qaydaları barədə məlumat və təlimatlar verilir. 2026-cı ilin fevralında Aşağı Oratağ, Çıldıran, Çapar və Heyvalıya qayıdan ailələr üçün də belə maarifləndirmə keçirilib və sakinlərə müvafiq məlumat materialları təqdim olunub.
Yeni yaşayış və infrastrukturun qurulması
Ağdərəyə köç yalnız insanların əvvəlki yaşayış yerlərinə qaytarılması deyil, eyni zamanda kəndlərin yenidən qurulması prosesidir. Yaşayış evlərinin bərpası və tikintisi ilə yanaşı yollar, enerji, su və digər infrastrukturun yaradılması qayıdış üçün əsas şərtlərdəndir. Köç mərhələləri yaşayış məntəqələrinin ailələri qəbul etməyə hazır vəziyyətə gətirilməsindən sonra həyata keçirilir.
Ağdərəyə köçün Böyük Qayıdış proqramında yeri
Ağdərə rayonuna qayıdış Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan məskunlaşma prosesinin bir hissəsidir. Proqram çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yaşayış məntəqələrinə qayıtması ilə yanaşı, həmin ərazilərdə dövlət qurumları, təhsil, səhiyyə, energetika, turizm və digər sahələrin fəaliyyəti də mərhələli şəkildə bərpa olunur. Bu proses Ağdərə kəndlərində daimi yaşayışın yenidən formalaşdırılmasına yönəlib.
