#batika sənəti
batika sənəti
İpək Üzərində Rənglərin Rəqsi: Batika Sənəti
Batika (Batik) — xüsusi qoruyucu tərkiblərdən (mum, parafin, parafin-qummi şirəsi və ya rezerv kontur) istifadə edərək parça (əsasən ipək, pambıq və ya kətan) üzərində naxışların və təsvirlərin çəkilməsi sənətidir. Yava dilində "mbatik" sözündən götürülüb, "mumla yazmaq" və ya "damcılatmaq" mənasını verir.
Bu sənət növü dekorativ-tətbiqi sənətin ən zərif sahələrindən biridir. İpəyin axıcı xarakteri və boyaların dərhal yayılma xüsusiyyəti səbəbindən batika həm dəqiqlik, həm də yüksək zövq tələb edir.
Batikanın Əsas Növləri və TexnikalarıBatika sənətində rəngin parçanın istənilməyən yerlərinə yayılmasının qarşısını almaq üçün fərqli "rezerv" üsullarından istifadə olunur:1. Soyuq BatikaDaha çox ipək parçalar üzərində tətbiq edilir. Çəkiləcək təsvirin sərhədləri xüsusi rezin və ya benzin əsaslı kontur-rezerv vasitəsilə çəkilir. Kontur quruduqdan sonra daxili hissələr boyalarla rənglənir. Rezerv rənglərin bir-birinə qarışmasına imkan vermir.2. İsti BatikaKlassik İndoneziya metodudur. Burada rezerv rolunu əridilmiş mum və ya parafin oynayır. Mum xüsusi alət (tjanting) və ya fırça ilə rənglənməsi istənməyən hissələrə çəkilir. Parça boyandıqdan sonra sıcak su və ya ütü vasitəsilə mum parçadan təmizlənir.3. Düyünlü Batika (Shibori / Tie-Dye)Parça boyanmadan öncə müxtəlif qaydalarla bükülür, düyünlənir və ya iplə bağlanır. Məhlula salındıqda düyünlənmiş hissələrə boya nüfuz etmir və nəticədə təbii, mücərrəd naxışlar alınır.4. Azad Rəngkarlıq (Free-hand Painting)Rezerv maddələrdən istifadə edilmədən, birbaşa akvarel texnikası kimi kətana və ya ipəyə tətbiq olunur. Bəzən parçanın boyanı həddən artıq hopdurmaması üçün əvvəlcədən duzlu su və ya nişasta məhlulu ilə astarlanır.Batika Üçün Lazım Olan Əsas MateriallarMaterialTəyinatıNatural Parça100% natural ipək (şifon, kredeşin), pambıq və ya kətan.Xüsusi BoyalarParça üçün nəzərdə tutulmuş tekstil / anilin boyaları (buxarla və ya ütü ilə sabitlənən).Rezerv və KonturlarSoyuq batika üçün tübiklərdə konturlar, isti batika üçün mum/parafin.Altlıq (Kərəgə/Xərək)Parçanı tarım gərmək üçün taxta çərçivə və xüsusi sancaqlar.