#bərk məişət tullantılarının yandırılması zavodu
Bərk Məişət Tullantılarının Yandırılması Zavodu
Bərk Məişət Tullantılarının Yandırılması Zavodu məişət tullantılarının yüksək temperaturda termiki emal olunaraq həcminin azaldılması və müəyyən hallarda enerji istehsalına cəlb edilməsi üçün fəaliyyət göstərən sənaye obyektidir. Belə zavodlarda tullantılar xüsusi yanma kameralarında emal olunur, yaranan istilik isə buxar və elektrik enerjisinin istehsalında istifadə edilə bilər. Bu texnologiya tullantıların yalnız poliqonlarda yerləşdirilməsinin qarşısını qismən almağa və onların enerji resursuna çevrilməsinə imkan verir.
Bakıda Bərk Məişət Tullantılarının Yandırılması Zavodu
Bakıda fəaliyyət göstərən Bərk Məişət Tullantılarının Yandırılması Zavodu Balaxanı ərazisində yerləşən tullantıların idarə olunması infrastrukturunun əsas obyektlərindən biridir. Zavod “Təmiz Şəhər” ASC-nin idarə etdiyi tullantı sisteminin tərkibində fəaliyyət göstərir. Müəssisəyə məişət tullantıları gətirilir, termiki emaldan keçirilir və proses nəticəsində elektrik enerjisi istehsal olunur.
Yandırma prosesinin iş prinsipi
Zavoda qəbul olunan tullantılar ilkin nəzarətdən sonra xüsusi bunkerlərə ötürülür. Buradan tullantılar yanma kameralarına verilir və yüksək temperaturda yandırılır. Yanma zamanı yaranan istilik suyun buxara çevrilməsi üçün istifadə olunur. Yüksək təzyiqli buxar turbin-generator sistemini hərəkətə gətirərək elektrik enerjisi istehsal edir. Beləliklə, tullantının termiki emalı ilə enerji istehsalı eyni texnoloji prosesdə birləşir.
Waste-to-Energy texnologiyası
Bərk məişət tullantılarının yandırılması zavodları beynəlxalq terminologiyada Waste-to-Energy və ya Energy-from-Waste müəssisələri kimi tanınır. Bu texnologiyanın məqsədi tullantının tərkibindəki enerji potensialından istifadə etməkdir. Yanma prosesi nəticəsində tullantıların ilkin həcmi və kütləsi əhəmiyyətli dərəcədə azalır. Qalıq materiallar isə sonrakı emal və ya təhlükəsiz yerləşdirmə üçün ayrıca idarə olunur.
Elektrik enerjisinin istehsalı
Tullantıların yandırılması zamanı yaranan istilik elektrik enerjisinin istehsalına yönəldilə bilər. Bu model həm tullantıların idarə olunmasına, həm də enerji istehsalına xidmət edir. İstehsal olunan elektrik enerjisinin bir hissəsi zavodun öz texnoloji ehtiyaclarına sərf oluna, qalan hissəsi isə enerji şəbəkəsinə ötürülə bilər. Bu səbəbdən tullantıların yandırılması yalnız utilizasiya deyil, həm də enerji istehsalı prosesi kimi qiymətləndirilir.
Qazların təmizlənməsi və emissiyalara nəzarət
Tullantıların yandırılması zamanı tüstü qazları və müxtəlif yanma məhsulları yaranır. Müasir zavodlarda bu qazlar atmosferə buraxılmazdan əvvəl çoxmərhələli təmizləmə sistemlərindən keçirilir. Filtrlər, reagentlər və digər texnoloji üsullar vasitəsilə toz, turş qazlar və digər çirkləndiricilərin miqdarı azaldılır. Emissiyaların davamlı monitorinqi belə müəssisələrin ekoloji təhlükəsizliyi üçün əsas tələblərdən biridir.
Yanma nəticəsində yaranan kül və qalıqlar
Termiki emaldan sonra dib külü və qaztəmizləmə prosesində tutulan daha incə qalıqlar yaranır. Bu materialların xüsusiyyətləri fərqli olduğuna görə onların idarə olunması da ayrıca həyata keçirilir. Bəzi hallarda dib külündən metal hissələr ayrılır və təkrar emala göndərilə bilər. Digər qalıqlar isə tərkibinə və təhlükəlilik səviyyəsinə uyğun şəkildə idarə edilməlidir.
Çeşidləmə və yandırma arasındakı əlaqə
Tullantıların yandırılması təkrar emalı əvəz edən proses deyil. Kağız, metal, şüşə və uyğun plastik kimi təkrar emala yararlı materialların əvvəlcədən ayrılması resursların yenidən istehsala qaytarılması baxımından daha məqsədəuyğun ola bilər. Yandırma isə təkrar emal üçün uyğun olmayan qalıq tullantıların həcminin azaldılması və enerji istehsalı üçün istifadə edilə bilər. Müasir tullantı idarəetmə sistemlərində çeşidləmə, təkrar emal və enerji bərpası bir-birini tamamlayan mərhələlərdir.
Balaxanı tullantı idarəetmə kompleksində rolu
Balaxanı ərazisində Bərk Məişət Tullantılarının Yandırılması Zavodu ilə yanaşı tullantıların çeşidlənməsi zavodu və Balaxanı Sənaye Parkı da fəaliyyət göstərir. Bu obyektlər birlikdə tullantıların qəbulundan başlayaraq çeşidləmə, təkrar emal, enerji istehsalı və qalıqların idarə olunmasına qədər müxtəlif mərhələləri əhatə edir. Bu sistem Bakıda bərk məişət tullantılarının daha kompleks şəkildə idarə edilməsinə xidmət edir.
