Əklil

Əklil yas və anım mərasimlərində mərhuma ehtiram ifadəsi olaraq istifadə edilən, əsasən gül və dekorativ bitkilərdən hazırlanan iri kompozisiyadır. Azərbaycanda əklillərə vida mərasimlərində, dəfn zamanı, şəhidlərin və tarixi şəxsiyyətlərin xatirəsinin anılması tədbirlərində tez-tez rast gəlinir. Əklil təbii və ya süni güllərdən hazırlana, dairəvi, oval və ya şaquli formada tərtib oluna bilər. Üzərində adətən başsağlığı və ehtiram ifadəsi olan lent yerləşdirilir.

Vida və dəfn mərasimlərində əklil
Vida mərasimlərində əklillər mərhumun tabutu və ya portreti yaxınlığında yerləşdirilə bilər. Ailə üzvləri, dostlar, həmkarlar, müxtəlif təşkilatlar və rəsmi qurumlar mərhumun xatirəsinə əklil təqdim edə bilərlər. Böyük vida mərasimlərində müxtəlif şəxslərin və təşkilatların göndərdiyi çoxsaylı əklillər mərasim zalının və ya dəfn yerinin ətrafında yerləşdirilir. Bu kompozisiyalar mərhuma ehtiramın və yaxınlarına başsağlığının rəmzi ifadələrindən biridir.

Anım mərasimlərində əklil qoyulması
Əklil yalnız dəfn mərasimlərində deyil, anım tədbirlərində də istifadə olunur. Şəhidlərin, müharibədə həlak olanların, görkəmli dövlət və ictimai xadimlərin xatirəsinə ucaldılmış abidə və memorialların önünə əklil qoyulması geniş yayılmış mərasim ənənəsidir. Belə tədbirlərdə əklilin abidə önünə qoyulması xatirəyə ehtiramın rəsmi ifadəsi kimi çıxış edir. Dövlət və diplomatik protokol çərçivəsində keçirilən anım tədbirlərində də əklilqoyma mərasimi təşkil oluna bilər.

Əklilin hazırlanması və quruluşu
Əklilin hazırlanmasında kompozisiyanın formasını saxlayan xüsusi karkasdan istifadə olunur. Karkas üzərində güllər, yaşıl budaqlar və digər dekorativ elementlər yerləşdirilir. Qızılgül, qərənfil, zanbaq, xrizantema kimi müxtəlif güllər əklil kompozisiyalarında istifadə oluna bilər. Güllərin seçimi mərasimin xarakterindən, mövsümdən və sifarişçinin istəyindən asılıdır. Əklilin ölçüsü kiçik kompozisiyalardan insan boyuna yaxın iri mərasim əklillərinə qədər dəyişə bilər.

Əklil üzərindəki lentlər və yazılar
Yas əklillərinin üzərinə adətən xüsusi lent əlavə edilir. Lentdə mərhuma ünvanlanan qısa ehtiram ifadəsi, onu təqdim edən şəxsin, ailənin, kollektivin və ya təşkilatın adı göstərilə bilər. “Dərin hüznlə”, “Əziz xatirəsinə”, “Unudulmaz xatirəsinə” kimi ifadələr bu məqsədlə işlədilən yazılara nümunədir. Rəsmi mərasimlər üçün hazırlanan əklillərdə yazılar daha protokol xarakterli və yığcam ola bilər.

Əklil və gül çələngi
Azərbaycan dilində “əklil” və “gül çələngi” ifadələri müəyyən hallarda yaxın mənalarda işlədilir. Bununla belə, əklil sözü xüsusilə yas, vida, dəfn və rəsmi anım mərasimləri üçün hazırlanan iri gül kompozisiyalarına münasibətdə geniş istifadə olunur. Çələng isə daha ümumi anlayışdır və dairəvi şəkildə hörülmüş gül, yarpaq və budaq kompozisiyasını da ifadə edə bilər. Kontekstdən asılı olaraq hər iki söz anım məqsədilə abidə və məzar üzərinə qoyulan gül kompozisiyasını bildirə bilər.

Əklilqoyma mərasimi
Əklilqoyma mərasimi memorial, abidə, məzar və ya xatirə kompleksinin önünə əklil qoyulması ilə keçirilən anım tədbiridir. Belə mərasimlər dövlət bayramları, tarixi ildönümləri, şəhidlərin anım günləri və digər əlamətdar tarixlərlə əlaqədar təşkil oluna bilər. Rəsmi nümayəndə heyətləri və ictimaiyyət nümayəndələri əklil və gül dəstələri qoyaraq həlak olanların və ya vəfat etmiş şəxslərin xatirəsini yad edirlər.