Əliyar Musayev

Azərbaycan xalqının fiziki gücünü, sarsılmaz iradəsini və milli döyüş ruhunu təmsil edən pəhləvanlıq ənənəsi əsrlər boyu el şənliklərinin, meydan tamaşalarının bəzəyi olub. Bu gələnəyin XX əsrdəki tanınmış nümayəndələrindən biri olan Əliyar Musayev, öz qeyri-adi gücü və nümayiş etdirdiyi pəhləvanlıq nömrələri ilə yaddaşlarda dərin iz qoymuşdur. Pəhləvanlıq sənətinə gəliş Əliyar Musayev hələ gənc yaşlarından öz fiziki imkanları ilə həmyaşıdlarından seçilib. Pəhləvanlıq onun üçün sadəcə bir nümayiş deyil, həm də xalqın qəhrəmanlıq dastanlarından süzülüb gələn bir miras idi. O, meydanlarda: Ağır çəkili daşları qaldırmaq; Dəmir zəncirləri və nalları qırmaq; Avtomobilləri yerindən tərpətmək və ya bədəni üzərindən keçirmək kimi çətin və təhlükəli nömrələrlə tamaşaçıları heyrətləndirirdi. Meydan sənəti və Milli kimlik Əliyar Musayevin fəaliyyəti təkcə güc nümayişi ilə məhdudlaşmırdı. O, çıxış etdiyi meydanlarda milli musiqi (zurna-balaban) sədaları altında qədim pəhləvanlıq rituallarını canlandırırdı. Bu çıxışlar gənc nəsildə idmana sevgi oyadır, onlarda vətənpərvərlik və mərdlik hisslərini gücləndirirdi. Onun pəhləvanlıq sənəti "Zorxana" ənənələri ilə sıx bağlı idi və o, bu qədim mədəniyyətin müasir dövrdə təbliğatçısı kimi çıxış edirdi. İrs və Xatirə Pəhləvan Əliyar Musayev xalqın yaddaşında sadəliyi və təvazökarlığı ilə də qalmışdır. Onun nümayiş etdirdiyi güc nömrələri bu gün də yaşlı nəslin nümayəndələri tərəfindən rəvayət kimi danışılır. Azərbaycanda pəhləvanlıq sənətinə həsr olunmuş tədbirlərdə və sənədli materiallarda onun adı fəxrlə çəkilir.