Əlyazmalar İnstitutu

Bakının mərkəzində yerləşən və bu gün AMEA Məhəmməd Füzuli adına Əlyazmalar İnstitutuna ev sahibliyi edən bina, Azərbaycanın həm memarlıq, həm də siyasi tarixinin ən mühüm şahidlərindən biridir. 1898-1901-ci illərdə xeyriyyəçi milyonçu Hacı Zeynalabdin Tağıyev tərəfindən məşhur "Qızlar məktəbi" kimi inşa etdirilən bu tikili, Şərq memarlığının nadir incilərini özündə birləşdirir. Binanın layihə müəllifi Bakının baş memarı olmuş İ.V. Qoslavskidir. Cümhuriyyət Tarixinin Mərkəzi Bu bina təkcə təhsil ocağı kimi deyil, həm də dövlətçilik tariximizin mərkəzi kimi çıxış etmişdir. 1918-ci il dekabrın 7-də Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamentinin təntənəli açılışı məhz burada baş tutmuş, Cümhuriyyətin ilk bayrağı bu binada qəbul edilmişdir. Sonralar sovet dövründə bina Azərbaycan SSR Ali Sovetinin iqamətgahı kimi istifadə olunmuşdur. Mədəniyyət və Elm Ocağı Binanın tarixi taleyi böyük şəxsiyyətlərlə də bağlıdır. 1920-1937-ci illərdə dahi şair və dramaturq Hüseyn Cavid binanın üçüncü mərtəbəsində yaşamış və yaratmışdır. 1982-ci ildən etibarən isə bina özünün hazırkı missiyasını – Azərbaycanın qədim əlyazmalarının qorunduğu və tədqiq edildiyi elm mərkəzi funksiyasını yerinə yetirməyə başlamışdır. Bu gün bu tarixi abidə Bakının ən çox ziyarət edilən mədəniyyət nümunələrindən biri hesab olunur.