#əsgər müayinəsi
əsgər müayinəsi
Hərbi xidmətə ilk addım: Əsgər müayinəsi necə keçirilir?
Hər bir gənc üçün hərbi xidmətə çağırış dövrü yaxınlaşdıqda ən mühüm mərhələlərdən biri hərbi-tibbi komissiyadan (əsgər müayinəsindən) keçməkdir. Bu müayinənin əsas məqsədi çağırışçının hərbi xidmətə fiziki və psixoloji cəhətdən yararlı olub-olmadığını, həmçinin onun hansı qoşun növündə xidmət edə biləcəyini müəyyənləşdirməkdir.
Azərbaycanda hərbi çağırış müayinələri Səfərbərlik və Hərbi Xidmətə Çağırış üzrə Dövlət Xidmətinin yerli idarə və şöbələrində təşkil olunmuş xüsusi həkim komissiyaları tərəfindən aparılır.
Vacib Məlumat: Hərbi xidmətə çağırışçıların tibbi müayinəsi qanunvericiliklə müəyyən edilmiş "Hərbi-həkim ekspertizası haqqında Əsasnamə"yə uyğun olaraq ciddi şəkildə tənzimlənir. Həkimlər hər bir çağırışçının sağlamlıq vəziyyətinə fərdi qaydada məsuliyyət daşıyırlar.
Tibbi komissiyada hansı həkimlər yoxlayır?
Əsgər namizədi hərbi komissiyaya daxil olduqdan sonra mütləq şəkildə aşağıdakı ixtisas sahibləri tərəfindən ətraflı yoxlanılır:
Terapevt: Ümumi daxili orqanların vəziyyətini, təzyiqi, ürək-damar və tənəffüs sistemini qiymətləndirir.
Cərrah (Ortoped): Sümük-əzələ sistemini, onurğa əyriliyini (skolioz), yastıpəncəliyi və keçmiş cərrahi əməliyyatların izlərini yoxlayır.
Nevropatoloq və Psixiatr: Sinir sisteminin vəziyyətini, refleksləri və çağırışçının psixoloji dayanıqlığını yoxlayır.
Oftalmoloq (Göz həkimi): Görmə qabiliyyətini, göz təzyiqini və rəng korluğunu (daltonizm) yoxlayır.
LOR həkimi (Otorinolarinqoloq): Qulaq, burun və boğaz fəaliyyətini, eşitmə dərəcəsini və burun çəpəri problemlərini müayinə edir.
Dermatoloq: Dəri xəstəliklərini və allergik reaksiyaların olub-olmadığını yoxlayır.
Stomatoloq: Dişlərin və çənə strukturunun vəziyyətini qiymətləndirir.
Əsgər müayinəsinin mərhələləri
Müayinə prosesi yalnız həkim kabinetlərini gəzməklə bitmir. Proses bir neçə mühüm mərhələdən ibarətdir:
Sənədlərin toplanması və ilkin analizlər
Hazırlıq mərhələsi
Çağırışçı komissiyaya gəlməzdən əvvəl ümumi qan və sidik analizləri verir, flüoroqrafiya (ağciyərlərin rentgeni) və EKQ (ürək kardioqramı) müayinəsindən keçir. Əgər xroniki xəstəliyi varsa, ambulator kartını təqdim edir.
Həkim komissiyasından keçid
Əsas mərhələ
Bütün ixtisas həkimləri çağırışçını növbəli şəkildə fiziki olaraq müayinə edir. Hər bir həkim öz sahəsi üzrə çağırışçının sağlamlıq vərəqinə müvafiq qeydlərini yazır.
Əlavə müayinələrə göndəriş (Ehtiyac varsa)
Dəqiqləşdirmə
Hər hansı həkim çağırışçıda şübhəli patologiya aşkarlayarsa (məsələn, daxili orqanlarda problem və ya onurğa əyriliyi), onu dəqiq diaqnoz üçün ixtisaslaşdırılmış dövlət xəstəxanalarına göndərir.
Yararlılıq dərəcəsinin müəyyən edilməsi
Yekun qərar
Bütün rəylər toplandıqdan sonra hərbi-hekim komissiyasının sədri çağırışçının hərbi xidmətə yararlılıq dərəcəsini elan edir və müvafiq qoşun növünü təyin edir.
Hərbi xidmətə yararlılıq dərəcələri hansılardır?
Müayinənin nəticəsinə əsasən çağırışçıya aşağıdakı qərarlardan biri verilir:
Hərbi xidmətə yararlı (A dərəcəsi): Heç bir sağlamlıq problemi olmayan və bütün qoşun növlərində (məsələn, xüsusi təyinatlı qüvvələrdə) xidmət edə bilən gənclər.
Sıradankənar hərbi xidmətə yararlı (B dərəcəsi): Yüngül dərəcəli sağlamlıq problemi olan gənclər. Onlar ağır fiziki yüklənmə tələb etməyən qoşun növlərində və ya daxili xidmətdə xidmət edirlər.
Hərbi xidmətə müvəqqəti yararsız (Möhlət hüququ): Müalicə oluna bilən müvəqqəti xəstəliklər (məsələn, çəki azlığı, sınıqlar, kəskin infeksiyalar) zamanı çağırışçıya müalicə üçün 6 aydan 3 ilə qədər möhlət verilir.
Sülh dövründə hərbi xidmətə yararsız, müharibə dövründə məhdud yararlı: Ciddi xroniki xəstəliyi olanlar sülh dövründə əsgər getmirlər, lakin müharibə şəraitində arxa cəbhədə xidmətə cəlb oluna bilərlər.
Hərbi xidmətə tamamilə yararsız (Hərbi qeydiyyatdan çıxarılma): Ağır fiziki və ya psixi qüsurları, xroniki sağalmaz xəstəlikləri olan şəxslər hərbi xidmətdən tamamilə azad edilirlər.
Əsgər müayinəsi həm dövlətin, həm də gənclərin təhlükəsizliyi üçün mühüm süzgəcdir. Məhz bu sistem sayəsində hərbi xidmət zamanı baş verə biləcək bədbəxt hadisələrin və xəstəliklərin kəskinləşməsinin qarşısı əvvəlcədən alınır.