#ferma
ferma
Fermer: fəaliyyəti, vəzifələri və kənd təsərrüfatındakı rolu
Fermer kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalı ilə məşğul olan, torpaqdan, heyvanlardan və digər təbii resurslardan istifadə edərək təsərrüfat fəaliyyətini həyata keçirən şəxsdir. Fermerlər ərzaq təminatının əsas iştirakçılarından biri olmaqla yanaşı, kənd iqtisadiyyatının inkişafında da mühüm rol oynayırlar.
Müasir dövrdə fermer anlayışı yalnız əkinçilik və heyvandarlıqla məşğul olan şəxslə məhdudlaşmır. Fermerlər texnologiyalardan istifadə edən, bazar tələblərini nəzərə alan və istehsal prosesini idarə edən sahibkarlar kimi fəaliyyət göstərirlər.
Fermer kimdir?
Fermer öz torpağında və ya icarəyə götürdüyü ərazidə kənd təsərrüfatı məhsulları yetişdirən və ya heyvan saxlayan istehsalçı şəxsdir. O, istehsal prosesinin bütün mərhələlərinə nəzarət edir: toxum və yem seçimindən başlayaraq məhsulun yığımı, saxlanması və satışına qədər olan işləri təşkil edir.
Fermerin əsas məqsədi keyfiyyətli məhsul istehsal etmək, təsərrüfatın gəlirliliyini təmin etmək və mövcud resurslardan səmərəli istifadə etməkdir.
Fermerin əsas fəaliyyət sahələri
Fermerlər müxtəlif istiqamətlərdə fəaliyyət göstərə bilərlər.
Bitkiçilik fəaliyyəti
Bitkiçiliklə məşğul olan fermerlər taxıl, tərəvəz, meyvə, üzüm, pambıq və digər kənd təsərrüfatı bitkiləri yetişdirirlər.
Bu sahədə fermerlər aşağıdakı işləri həyata keçirirlər:
torpağın hazırlanması;
toxum seçimi;
əkin işlərinin aparılması;
suvarma və gübrələmə;
məhsul yığımı;
məhsulun saxlanması və satışı.
Heyvandarlıq fəaliyyəti
Heyvandarlıq fermerləri mal-qara, qoyun, keçi, quş və digər heyvanların yetişdirilməsi ilə məşğul olurlar. Bu sahədə düzgün yemləmə, baytarlıq nəzarəti və heyvanların saxlanma şəraiti əsas amillər hesab olunur.
Qarışıq fermer təsərrüfatı
Bəzi fermerlər həm bitkiçilik, həm də heyvandarlıq fəaliyyəti ilə məşğul olurlar. Belə təsərrüfatlarda bitki məhsulları heyvan yemi kimi istifadə edilə, heyvandarlıqdan əldə olunan məhsullar isə əlavə gəlir mənbəyi ola bilər.
Fermerin əsas vəzifələri
Fermer təsərrüfatın uğurlu fəaliyyəti üçün bir çox məsuliyyət daşıyır. Əsas vəzifələrə aşağıdakılar daxildir:
istehsal planının hazırlanması;
torpaq və resurslardan düzgün istifadə;
məhsul keyfiyyətinə nəzarət;
texnika və avadanlıqların idarə olunması;
əmək prosesinin təşkili;
məhsulun bazara çıxarılması.
Uğurlu fermer yalnız istehsalçı deyil, eyni zamanda təsərrüfatını idarə edən sahibkardır.
Müasir fermer texnologiyaları
Kənd təsərrüfatında texnologiyaların inkişafı fermerlərin işini daha səmərəli edib. Bu gün bir çox fermerlər aşağıdakı imkanlardan istifadə edirlər:
müasir kənd təsərrüfatı texnikası;
damcı suvarma sistemləri;
peyk və GPS texnologiyaları;
istixana sistemləri;
məhsuldarlığın rəqəmsal izlənməsi;
avtomatlaşdırılmış yemləmə avadanlıqları.
Bu texnologiyalar məhsuldarlığı artırmağa, xərcləri azaltmağa və resurslardan daha səmərəli istifadə etməyə kömək edir.
Fermer təsərrüfatının əhəmiyyəti
Fermer təsərrüfatları ölkənin ərzaq təhlükəsizliyində mühüm yer tutur. Onlar əhalinin qida məhsulları ilə təmin olunmasına, kənd yerlərində məşğulluğun artmasına və yerli iqtisadiyyatın inkişafına töhfə verirlər.
Bundan əlavə, fermerlərin fəaliyyəti kənd təsərrüfatı məhsullarının ixrac imkanlarının genişlənməsinə və regionların sosial inkişafına müsbət təsir göstərir.
Fermerlərin qarşılaşdığı çətinliklər
Kənd təsərrüfatı fəaliyyəti müxtəlif risklərlə bağlıdır. Fermerlər aşağıdakı problemlərlə qarşılaşa bilərlər:
iqlim dəyişiklikləri;
su çatışmazlığı;
məhsul xəstəlikləri və zərərvericilər;
bazar qiymətlərinin dəyişməsi;
istehsal xərclərinin artması.
Bu çətinliklərin aradan qaldırılması üçün müasir texnologiyaların tətbiqi, düzgün planlaşdırma və peşəkar biliklər vacibdir.Azərbaycanda fermerçilik
Azərbaycanda fermer təsərrüfatları kənd təsərrüfatının əsas iştirakçılarından biridir. Dövlət tərəfindən aqrar sahənin inkişafı, fermerlərin fəaliyyətinin dəstəklənməsi, texnika və maliyyə imkanlarının artırılması istiqamətində müxtəlif tədbirlər həyata keçirilir.
Ölkədə taxılçılıq, meyvəçilik, tərəvəzçilik, heyvandarlıq və digər aqrar sahələrdə fəaliyyət göstərən çoxsaylı fermer təsərrüfatları mövcuddur.