#fontan
fontan
Şəhərin döyünən ürəyi: Bakının tarixi Fəvvarələr meydanı
Müasir Bakının mədəni və sosial həyatını təsəvvür edərkən ağla gələn ilk məkanlardan biri, xalq arasında sadəcə "Fontan" kimi tanınan Fəvvarələr meydanıdır. Paytaxtın Səbail rayonu ərazisində, məşhur Nizami küçəsi (Torqovaya) ilə kəsişmədə yerləşən bu meydan həm yerli sakinlərin, həm də şəhərimizə gələn xarici turistlərin ən çox üstünlük verdiyi gəzinti və istirahət guşəsidir. Özünəməxsus arxitekturası, fərqli üslubda işlənmiş fəvvarələri və canlı şəhər mühiti ilə bu məkan Bakının vizit kartına çevrilmişdir.
Meydanın tarixi və adı necə yaranıb?
Fəvvarələr meydanının tarixi XIX əsrin ikinci yarısına, Bakıda neft bumunun yaşandığı dönəmə təsadüf edir. Çar Rusiyası dövründə bu ərazi "Parapet" adı ilə tanınırdı. O zaman şəhər memarı Qasım bəy Hacıbababəyovun layihələndirdiyi bu meydan Bakının ilk mərkəzi ictimai parkı kimi istifadəyə verilmişdi.
Meydanın hazırkı simasının formalaşmasında və ona "Fəvvarələr meydanı" adının verilməsində XX əsrin ortalarında həyata keçirilən yenidənqurma işləri mühüm rol oynayıb. Məşhur memar Mikayıl Hüseynovun rəhbərliyi altında aparılan bərpa layihələri çərçivəsində ərazidə müxtəlif ölçülü və dizaynlı fəvvarələr kompleksi quraşdırılıb. Məhz bu mühəndislik və incəsənət həllərindən sonra məkan xalq arasında və rəsmi mənbələrdə "Fəvvarələr meydanı" kimi tərənnüm olunmağa başlayıb.
Arxitektura və fəvvarə kompozisiyaları
Fəvvarələr meydanı klassik Şərq və Qərb arxitekturasının sintezini özündə əks etdirir. Meydanın ətrafında XIX əsrin sonu və XX əsrin əvvəllərində inşasına başlanılmış tarixi binalar, muzeylər və yaşayış evləri yerləşir. Bunların arasında Nizami Gəncəvi adına Milli Azərbaycan Ədəbiyyatı Muzeyinin binası öz əzəməti və fasadındakı heykəllərlə xüsusilə seçilir.
2010-cu ildə dövlət səviyyəsində həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işlərindən sonra meydanın görünüşü daha da müasirləşdirilib:
Rəngarəng fəvvarələr: Meydanda yerləşən su hovuzları və fəvvarələr tamamilə yenilənib. Burada həm klassik daş yonma fəvvarələrə, həm də müasir gümüşü kürələr formalı avangard su kompozisiyalarına rast gəlmək mümkündür.
Piyada zonası: Ərazi tamamilə nəqliyyatın hərəkəti üçün bağlanaraq geniş piyada zonasına çevrilib. Meydanın döşəməsi xüsusi keyfiyyətli örtüklərlə yenilənib.
Şəhər heykəltəraşlığı: Meydanda gündəlik şəhər həyatını əks etdirən tunc heykəllər (məsələn, skamyada əyləşmiş qız, güzgüyə baxan xanım və s.) quraşdırılıb ki, bu da məkana xüsusi samimiyyət qatır.
Şəhər mədəniyyətində və turizmdəki rolu
Fəvvarələr meydanı sadəcə memarlıq abidəsi deyil, həm də Bakının sosial-mədəni mərkəzidir. İl boyunca burada müxtəlif beynəlxalq və milli tədbirlər, açıq hava sərgiləri, xeyriyyə yarmarkaları (məsələn, hər il ənənəvi olaraq keçirilən "Soyuq əllər, isti ürək" yarmarkası) və musiqi festivalları təşkil olunur.
Meydanın ətrafında saysız-hesabsız kafelər, restoranlar, brend mağazalar və kinoteatrlar fəaliyyət gösterir. Həm gündüz saatlarında kölgəli ağaclar altında istirahət etmək, həm də axşam saatlarında fəvvarələrin işıqlandırılması fonunda gəzintiyə çıxmaq üçün bu məkan idealdır.
Bakının Fəvvarələr meydanı (Fontan) şəhərin zəngin tarixini müasir həyat ritmi ilə birləşdirən nadir məkanlardandır. Tarixi Parapet parkından müasir fəvvarələr kompleksinə qədər böyük bir inkişaf yolu keçən bu meydan ölkəmizin mədəni irsinin və qonaqsevərliyinin canlı rəmzi olaraq qalmaqdadır. Şəhərin rəqəmsal və sosial xəritəsində əvəzsiz yer tutan bu məkan Bakının estetik gözəlliyini nümayiş etdirən ən mühüm ünvanlardan biridir.