Futbol hakimi

Futbol meydançasında hər bir qərar saniyələr daxilində verilməlidir. Hakimin əsas məqsədi oyunun axarını pozmadan qaydaların pozulmasına mane olmaq və hər iki komanda üçün bərabər şərait yaratmaqdır. Hakimlik briqadasının tərkibi Müasir futbol qarşılaşmalarını adətən 6-7 nəfərdən ibarət hakim heyəti idarə edir: Baş hakim: Meydançanın daxilində olur, son söz sahibidir. Köməkçi hakimlər (Laynsmanlar): Yan xətt boyu hərəkət edərək ofsayd, topun meydandan çıxması və qayda pozuntularını qeyd edirlər. Dördüncü hakim: Texniki zonada intizama nəzarət edir, oyunçu dəyişikliklərini və əlavə vaxtı elan edir. VAR heyəti (Video Köməkçi Hakimlər): Monitor qarşısında oturaraq mübahisəli vəzəriyyələri (qol, penalti, qırmızı vərəqə) təkrar izləyib baş hakimə məlumat verirlər. Hakimin əsas siqnalları Hakimlər meydançada səs-küy çox olduğu üçün qərarlarını xüsusi jestlərlə bildirirlər: Birbaşa cərimə zərbəsi: Hakim qolu üfüqi şəkildə hücum istiqamətinə yönəldir. Sərbəst zərbə: Hakim əlini şaquli şəkildə yuxarı qaldırır. Üstünlük (Advantage): Əgər qayda pozulubsa, lakin top hücum edən tərəfdə qalıbsa, hakim hər iki əlini irəli uzadaraq oyunun davam etməsini istəyir. VAR işarəsi: Hakim əlləri ilə havada düzbucaqlı (monitor) forması çəkir. Texnologiyanın rolu: VAR və Qol Xətti Texnologiyası Futbolun sürətlənməsi insan gözünün bəzi detalları qaçırmasına səbəb ola bilər. Buna görə də müasir futbolda iki mühüm texnologiya tətbiq olunur: VAR (Video Assistant Referee): "Minimum müdaxilə, maksimum fayda" prinsipi ilə işləyir. Yalnız aydın və aşkar səhvləri düzəltmək üçün istifadə olunur. Qol Xətti Texnologiyası (GLT): Topun qol xəttini tam keçib-keçmədiyini saniyənin mində biri qədər sürətlə müəyyən edir və hakimin saatına siqnal göndərir. Azərbaycanın hakimlik tarixi: Tofiq Bəhramov irsi Azərbaycan dünyada ən çox tanınan hakimlərdən birinin — Tofiq Bəhramovun vətənidir. 1966-cı il Dünya Çempionatının finalında vurduğu "qızıl fit" və verdiyi tarixi qərarla o, futbol tarixinə adını qızıl hərflərlə yazdırıb. Onun adına stadionun olması dünyada nadir hallardan biridir. Bu gün Əliyar Ağayev kimi hakimlərimiz Avropanın ən nüfuzlu turnirlərində bu ənənəni davam etdirirlər.