Həzi Aslanov metrostansiyası

“Həzi Aslanov” Bakı Metropoliteninin Qırmızı xəttində yerləşən metro stansiyasıdır. Stansiya Bakının Xətai rayonu ərazisində, Məhəmməd Hadi küçəsində yerləşir və paytaxtın cənub-şərq hissəsinin əsas ictimai nəqliyyat məntəqələrindən biridir. Bakı Metropoliteninin rəsmi məlumatına görə, “Həzi Aslanov” hazırda Qırmızı xətt üzrə istifadəyə verilmiş sonuncu stansiyadır. Buradan “İçərişəhər” istiqamətinə, mövcud birgə hərəkət sxeminə əsasən isə “Dərnəgül” istiqamətinə də qatarlar hərəkət edir.

Stansiyanın açılışı və tikinti tarixi
“Həzi Aslanov” stansiyasının tikintisinə hələ 1980-ci illərdə başlanmışdı. 1990-cı illərin iqtisadi çətinlikləri səbəbindən layihənin icrası bir müddət dayandırılıb, daha sonra tikinti bərpa olunub. Stansiya ilk sərnişinlərini 10 dekabr 2002-ci ildə qəbul edib, rəsmi açılış mərasimi isə 7 iyul 2003-cü ildə keçirilib. Bakı Metropoliteninin məlumatına görə, layihənin tamamlanmasına Avropa İttifaqının ayırdığı 4,5 milyon avro məbləğində vəsait də töhfə verib.

Həzi Aslanov adının stansiyaya verilməsi
Stansiya Azərbaycanın görkəmli hərbi xadimi, iki dəfə Sovet İttifaqı Qəhrəmanı adına layiq görülmüş general-mayor Həzi Aslanovun adını daşıyır. Həzi Aslanov İkinci Dünya müharibəsi illərində tank qoşunlarında xidmət edib və Azərbaycan hərb tarixinin ən tanınmış simalarından biri hesab olunur. Stansiyanın adlandırılması onun xatirəsinin Bakı şəhər mühitində yaşadılmasının nümunələrindən biridir.

Qırmızı xəttdə “Həzi Aslanov” stansiyasının rolu
“Həzi Aslanov” Qırmızı xəttin şərq istiqamətində son stansiyası kimi mühüm nəqliyyat funksiyası daşıyır. Bakı metrosunun mövcud hərəkət sxemində “İçərişəhər–Həzi Aslanov” marşrutu Qırmızı xətt üzrə əsas istiqamətlərdən biridir. Qırmızı və Yaşıl xətlərin “28 May” stansiyasında birgə hərəkət infrastrukturu səbəbindən “Dərnəgül–Həzi Aslanov” istiqamətində də qatarların hərəkəti təşkil olunur. Bu xüsusiyyət stansiyanı həm şəhər mərkəzi, həm də Bakının digər yaşayış rayonları ilə əlaqələndirir.

Stansiyanın memarlıq layihəsi
“Həzi Aslanov” metrostansiyasının memarlıq layihəsinin müəllifləri Rasim Əliyev, Akif Abdullayev, N. Vəliyev və Konstantin Sençixindir. Bakı Metropoliteninin məlumatında stansiyanın yol hissəsinin uzunluğu 100 metr göstərilir. Metro stansiyasının memarlıq həlli onun nəqliyyat funksiyası ilə yanaşı, Həzi Aslanovun adını daşıyan ictimai məkan kimi formalaşdırılmasına xidmət edir.

“Həzi Aslanov” stansiyasının dalan infrastrukturu
Stansiyanın arxasında qatarların texniki fəaliyyəti üçün nəzərdə tutulmuş dalan yolları yerləşir. Bu sahə qatarların bir yoldan digərinə keçirilməsi, gecələməsi, baxış, xidmət və kiçikhəcmli təmir işlərinin aparılması üçün istifadə olunur. Dalan infrastrukturu son stansiyalarda qatarların hərəkətinin çevik təşkili və intervalın idarə olunması baxımından mühüm texniki əhəmiyyət daşıyır.

2025–2026-cı illərdə aparılan əsaslı təmir
2025-ci ildə “Həzi Aslanov” stansiyasının dalanında əsaslı təmir və yenidənqurma işlərinə başlanılıb. Hazırlıq mərhələsində təmas relsi, yoldəyişdirici qurğular, elektrik və rabitə xətləri, ventilyasiya avadanlığı və digər infrastruktur elementləri sökülüb. Uzunmüddətli istismar, mürəkkəb hidrogeoloji şərait və qrunt sularının təsiri nəticəsində yaranan problemlərin aradan qaldırılması məqsədilə konstruksiyaların və izolyasiya sistemlərinin yenilənməsi həyata keçirilib. 2 mart 2026-cı ildə Bakı Metropoliteni layihənin növbəti mərhələsinin tamamlandığını açıqlayıb.

“Həzi Aslanov-2” və Y-17 stansiyası
Bakı metrosunun 2025–2030-cu illər üçün inkişaf proqramında “Həzi Aslanov” ərazisi xüsusi yer tutur. Dövlət Proqramına əsasən Yaşıl xəttin üzərində şərti olaraq “Həzi Aslanov-2” adlandırılan Y-17 stansiyasının tikintisinin tamamlanması nəzərdə tutulur. Gələcək Y-17 stansiyasının mövcud “Həzi Aslanov” stansiyası ilə keçid əlaqəsi yaratması planlaşdırılır. Bununla ərazi gələcəkdə Bakı metrosunun mühüm transfer nöqtələrindən birinə çevrilə bilər.

Bakı şəhərinin nəqliyyat sistemində əhəmiyyəti
“Həzi Aslanov” metrostansiyası Xətai rayonunun yaşayış massivlərinin şəhərin mərkəzi hissələri ilə əlaqəsində mühüm rol oynayır. Stansiyanın mövcud infrastrukturu ilə yanaşı dalan yollarının yenilənməsi və gələcək Y-17 keçid stansiyasının inşası bu ərazinin metro şəbəkəsində əhəmiyyətini daha da artırır. Bakı Metropoliteninin 2030-cu ilədək inkişaf strategiyası çərçivəsində həyata keçirilən layihələr paytaxtda metro şəbəkəsinin genişləndirilməsi və mövcud xətlərin daha səmərəli işləməsinə yönəlib.