Həzrət Məmmədrzayev

Həzrət Məmmədrzayev Rubik kublarından mozaika formasında portretlər hazırlayan azərbaycanlı yaradıcıdır. O, yüzlərlə Rubik kubunun rəngli səthlərini əvvəlcədən hazırlanmış eskizə uyğun düzərək insanların portretlərini və müxtəlif təsvirləri böyük ölçülü kompozisiyalara çevirir. Həzrət Məmmədrzayev Rubik kubu ilə uzun illərdir məşğul olur, sürətli kub yığma bacarığı ilə yanaşı bu məşğuliyyəti fərqli vizual sənət formasına çevirib. 2026-cı ildə yayımlanan məlumatlara görə, o, 140-dan çox Rubik kubu mozaikası hazırlayıb və hazırda marketinq sahəsində çalışır.

Rubik kubuna marağı və yaradıcılıq yolu
Həzrət Məmmədrzayev Rubik kubu ilə hələ uşaqlıq illərində tanış olub. O, müsahibələrində kubun uşaqlıqda ən sevimli oyuncaqlarından biri olduğunu bildirib. Rubik kubunu düzgün yığmağı isə 1 oktyabr 2013-cü ildə öyrəndiyini xüsusi olaraq qeyd edib. Sonradan bu maraq sürətli yığma bacarığına və daha mürəkkəb layihələrə çevrilib.

2015-ci ildə Həzrət Məmmədrzayev Türkiyədə keçirilən “Yetenek Sizsiniz Türkiye” istedad yarışmasına qatılıb və final mərhələsinə qədər yüksəlib. Burada Rubik kubları ilə bağlı bacarıqlarını nümayiş etdirməsi onun daha geniş auditoriya tərəfindən tanınmasına səbəb olub.

Zaman keçdikcə o, kubları yalnız yığmaqla kifayətlənməyərək onların altı rəngindən vizual material kimi istifadə etməyə başlayıb. Beləliklə, Rubik kubu onun yaradıcılığında həm məntiq tapmacası, həm də mozaika yaratmaq üçün istifadə olunan elementə çevrilib.

Rubik kubları ilə portretlərin hazırlanması
Həzrət Məmmədrzayevin işlərinin əsas xüsusiyyəti portretlərin çoxsaylı Rubik kublarından hazırlanmasıdır. O, əvvəlcə seçilmiş şəkli proqramlaşdırma və rəqəmsal emal vasitəsilə Rubik kubunun məhdud rəng palitrasına uyğun eskizə çevirir. Daha sonra hər bir kubun görünən üzündə lazım olan rəng kombinasiyasını yaradaraq onları əvvəlcədən müəyyən edilmiş ardıcıllıqla yerləşdirir.

Ayrı-ayrılıqda baxıldıqda hər kub yalnız kiçik rəngli kvadratlardan ibarətdir. Yüzlərlə kub düzgün formada birləşdirildikdə isə uzaq məsafədən bütöv insan portreti görünür. Bu üsul klassik mozaika prinsipini Rubik kubunun quruluşu ilə birləşdirir.

2026-cı ilin məlumatlarına əsasən, Həzrət Məmmədrzayev 140-dan çox belə mozaika işi hazırlayıb. Ayrı-ayrı layihələrdə istifadə olunan Rubik kublarının sayı təxminən 616-dan 4000-ə qədər dəyişib. Böyük ölçülü əsərlərin hazırlanması həm eskizin dəqiq hesablanmasını, həm minlərlə rəng elementinin düzgün yerləşdirilməsini, həm də uzunmüddətli əl əməyini tələb edir.

Onun işləri arasında tanınmış şəxslərin, şəhidlərin və digər insanların portretləri yer alıb. 2023-cü ildə reper Elxan Zeynallının – Qaraqanın portretini 759 Rubik kubundan istifadə etməklə hazırlaması da mediada işıqlandırılıb. Həzrət Məmmədrzayev üçün xüsusi şəxsi əhəmiyyət daşıyan əsərlərdən biri isə yeni doğulan oğlunun fotosu əsasında hazırladığı portretdir.

Yaradıcılıq, texnologiya və Rubik kubunun birləşməsi
Həzrət Məmmədrzayevin rəssamlıq üzrə xüsusi təhsili yoxdur. Onun yaratdığı portretlər klassik rəsm texnikasından daha çox rəqəmsal planlaşdırma, rəng kombinasiyalarının hesablanması və fiziki mozaikanın qurulmasına əsaslanır. Bu xüsusiyyət onun işlərində yaradıcılıqla texnologiyanın birləşməsini göstərir.

Rubik kubu ilə portret yaratmaq zamanı istifadə edilə bilən rənglərin sayı məhdud olduğundan təsvir əvvəlcədən uyğunlaşdırılmalıdır. Fotoşəkildəki rəng keçidləri kubun əsas rəngləri vasitəsilə sadələşdirilir və hər kub böyük kompozisiyanın bir pikseli kimi çıxış edir. Nəticədə yaxın məsafədən abstrakt rəng bloklarına bənzəyən kompozisiya uzaqdan baxıldıqda tanınan portretə çevrilir.

Məmmədrzayev Rubik kubu ilə bağlı maarifləndirici fəaliyyətlərdə də iştirak edib. Azərbaycan Respublikasının Gənclər Fondunun dəstəklədiyi layihələrdən birində təlimçi kimi gənclərə 3×3 Rubik kubunun yığılma alqoritmlərini öyrədib. Belə fəaliyyətlər Rubik kubunun yalnız oyuncaq deyil, məntiqi düşüncə, yaddaş, diqqət və əl-göz koordinasiyası ilə əlaqəli məşğuliyyət kimi təqdim edilməsinə də xidmət edir.

Həzrət Məmmədrzayevin yaratdığı Rubik kubu portretləri Azərbaycanda bu qeyri-adi vizual texnikanın nümunələrindən biridir. Onun işlərində məntiq tapmacası, proqramlaşdırma, mozaika prinsipi və əl əməyinin bir kompozisiyada birləşməsi əsas xüsusiyyət kimi diqqət çəkir.