İqtisadiyyat naziri

İqtisadiyyat naziri Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyinə rəhbərlik edən yüksək vəzifəli dövlət şəxsidir. Nazir ölkənin iqtisadi siyasətinin həyata keçirilməsi, sosial-iqtisadi inkişafın təhlili və proqnozlaşdırılması, sahibkarlığın və investisiyaların təşviqi, vergi siyasəti, dövlət əmlakının idarə olunması və digər iqtisadi istiqamətlər üzrə Nazirliyin fəaliyyətini təşkil edir. İqtisadiyyat Nazirliyi bu sahələr üzrə dövlət siyasətini və tənzimlənməsini həyata keçirən mərkəzi icra hakimiyyəti orqanıdır.

2026-cı ilin sentyabrına olan rəsmi məlumata görə, Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyat naziri Mikayıl Çingiz oğlu Cabbarovdur. O, Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 23 oktyabr 2019-cu il tarixli Sərəncamı ilə iqtisadiyyat naziri təyin edilib və Nazirliyin hazırkı rəhbərlik siyahısında nazir kimi göstərilir.

İqtisadiyyat naziri necə təyin olunur?

Azərbaycan Respublikasının İqtisadiyyat Nazirliyi haqqında Əsasnaməyə əsasən, iqtisadiyyat nazirini vəzifəyə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti təyin edir və vəzifədən azad edir. Nazir Nazirliyə həvalə edilmiş vəzifələrin yerinə yetirilməsinə və onun hüquqlarının həyata keçirilməsinə görə şəxsən məsuliyyət daşıyır.

Nazirin bir birinci müavini və beş müavini nəzərdə tutulur. Onlar da Azərbaycan Respublikasının Prezidenti tərəfindən vəzifəyə təyin və vəzifədən azad edilir və nazirin onlara həvalə etdiyi istiqamətlər üzrə fəaliyyət göstərirlər.

İqtisadiyyat nazirinin əsas funksiyaları

Nazirin əsas vəzifələrindən biri İqtisadiyyat Nazirliyinin fəaliyyətini təşkil etmək və ona rəhbərlik etməkdir. O, nazir müavinləri arasında vəzifə bölgüsünü müəyyənləşdirir, Nazirliyin struktur bölmələrinin qarşılıqlı fəaliyyətini təşkil edir və müəyyən məsələlər üzrə qərarlar qəbul edir.

Nazirliyin fəaliyyət sahəsi çox geniş olduğundan iqtisadiyyat naziri yalnız ümumi iqtisadi inkişafla məşğul olmur. Nazirliyin səlahiyyətlərinə makroiqtisadi proqnozlaşdırma, investisiyaların təşviqi, sahibkarlığın inkişafı, sənaye siyasəti, rəqabət və istehlakçı hüquqları, dövlət satınalmaları, vergilərin yığılması, dövlət əmlakının idarə edilməsi və daşınmaz əmlakın dövlət qeydiyyatı kimi istiqamətlər daxildir.

İqtisadi siyasətdə rolu

İqtisadiyyat Nazirliyi ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf strategiyasının hazırlanması və həyata keçirilməsində iştirak edir. Nazirlik iqtisadi vəziyyəti və inkişaf dinamikasını təhlil edir, proqnozlar hazırlayır və iqtisadi siyasətin prioritet istiqamətləri ilə bağlı təkliflər təqdim edir.

İqtisadiyyat naziri bu fəaliyyətin idarə olunmasına rəhbərlik edir. Buraya iqtisadi artım, qeyri-neft sektorunun inkişafı, sahibkarlıq mühitinin yaxşılaşdırılması, investisiya imkanlarının genişləndirilməsi və ölkənin iqtisadi rəqabət qabiliyyətinin artırılması kimi mövzular daxildir.

Lakin iqtisadiyyat naziri bütün iqtisadi qərarları təkbaşına qəbul edən şəxs deyil. Dövlətin iqtisadi siyasəti Prezident, Nazirlər Kabineti, Maliyyə Nazirliyi, Mərkəzi Bank və digər aidiyyəti dövlət qurumlarının iştirakı ilə formalaşır və həyata keçirilir.

Vergi siyasəti ilə əlaqəsi

İqtisadiyyat Nazirliyinin səlahiyyətlərinə dövlət vergi siyasətinin həyata keçirilməsi də daxildir. Nazirlik dövlət büdcəsinə vergilərin və onun səlahiyyətlərinə aid edilən digər icbari ödənişlərin vaxtında və tam yığılmasını təmin edir, həmçinin vergi daxilolmalarının proqnozlaşdırılmasında iştirak edir.

Bu fəaliyyət əsasən Nazirliyin strukturunda olan aidiyyəti qurumlar vasitəsilə həyata keçirilir. Nazir isə bütövlükdə Nazirliyin fəaliyyətinə rəhbərlik edir və həmin sahədə ümumi idarəetmə məsuliyyəti daşıyır.

Sahibkarlıq və investisiyalar

İqtisadiyyat Nazirliyinin əsas fəaliyyət istiqamətlərindən biri sahibkarlığın inkişafı və investisiya fəaliyyətinin təşviqidir. Nazirlik biznes mühitinin yaxşılaşdırılması, investisiyaların cəlb edilməsi və qeyri-neft sektorunun inkişafı ilə bağlı siyasətin hazırlanmasında və icrasında iştirak edir.

İqtisadiyyat naziri bu sahədə həyata keçirilən proqramların, dövlət dəstəyi mexanizmlərinin və aidiyyəti qurumların fəaliyyətinin ümumi koordinasiyasına rəhbərlik edir.

2026-cı ildə bu sistemdə institusional dəyişikliklər də davam edib. Məsələn, Prezidentin 24 iyul 2026-cı il tarixli Fərmanı ilə İqtisadiyyat Nazirliyinin Əsasnaməsində tabeli qurumlarla bağlı dəyişiklik edilib. Bu da Nazirliyin struktur və səlahiyyətlərinin zamanla yenilənə bildiyini göstərir.

Mikayıl Cabbarov kimdir?

Mikayıl Çingiz oğlu Cabbarov 1976-cı ildə anadan olub. 1997-ci ildə Bakı Dövlət Universitetinin beynəlxalq hüquq fakültəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirib. Daha sonra ABŞ-də University of the Pacific-in McGeorge hüquq məktəbində hüquq üzrə, Azərbaycan Dövlət İqtisad Universitetində isə iqtisadiyyat üzrə magistr dərəcəsi alıb.

Əmək fəaliyyətinə 1995-ci ildə bank sektorunda başlayıb. 2002–2003-cü illərdə iqtisadi inkişaf nazirinin müşaviri, 2003–2004-cü illərdə AZPROMO-nun prezidenti, 2004-cü ildən iqtisadi inkişaf nazirinin müavini vəzifəsində çalışıb.

2009-cu ildə “İçərişəhər” Dövlət Tarix-Memarlıq Qoruğu İdarəsinin rəisi, 2013-cü ildə təhsil naziri, 2017-ci ildə vergilər naziri təyin edilib. 23 oktyabr 2019-cu ildən Azərbaycan Respublikasının iqtisadiyyat naziridir.

Nazirin müavinləri və idarəetmə strukturu

Nazir Nazirliyin bütün fəaliyyətini təkbaşına icra etmir. Müxtəlif istiqamətlər nazirin birinci müavini və müavinləri arasında bölüşdürülür.

2026-cı ildə İqtisadiyyat Nazirliyinin rəsmi rəhbərlik siyahısında birinci nazir müavini Elnur Əliyev, nazir müavinləri isə Sahib Ələkbərov, Rövnəq Abdullayev, Səməd Bəşirli, Anar Axundov və Azər Bayramov göstərilir.

Nazir müavinləri onlara həvalə edilən sahələr üzrə fəaliyyət göstərsələr də, Nazirliyin ümumi fəaliyyətinin təşkili və idarə olunması iqtisadiyyat nazirinin səlahiyyətinə daxildir.

İqtisadiyyat naziri ilə maliyyə naziri arasında fərq

Bu iki vəzifə tez-tez qarışdırılır, lakin onların funksiyaları eyni deyil. İqtisadiyyat naziri iqtisadi inkişaf, sahibkarlıq, investisiyalar, vergi siyasətinin həyata keçirilməsi, sənaye və digər geniş iqtisadi istiqamətlərə rəhbərlik edir.

Maliyyə Nazirliyinin fəaliyyəti isə dövlət maliyyəsinin, büdcə siyasətinin və maliyyə idarəçiliyinin ayrı istiqamətləri ilə bağlıdır. İqtisadiyyat Nazirliyi də dövlət büdcəsinin hazırlanmasına iqtisadi və sosial inkişaf proqnozları təqdim etməklə və vergi daxilolmalarının proqnozlaşdırılmasında iştirak etməklə töhfə verir.

İqtisadiyyat nazirinin dövlət idarəçiliyində yeri

İqtisadiyyat naziri ölkənin iqtisadi idarəetmə sistemində mühüm vəzifələrdən birini tutur. Nazir iqtisadi siyasətin müxtəlif istiqamətlərinin vahid Nazirlik daxilində əlaqələndirilməsinə rəhbərlik edir və Nazirliyin qarşısında qoyulan vəzifələrə görə şəxsən məsuliyyət daşıyır.

Bu vəzifənin əhatə dairəsi iqtisadi proqnozlardan və sahibkarlıqdan başlayaraq vergilər, investisiyalar, sənaye, dövlət əmlakı və rəqabət siyasətinə qədər uzanır. Buna görə iqtisadiyyat naziri həm iqtisadi siyasətin hazırlanmasında, həm də onun praktiki həyata keçirilməsinin təşkilində iştirak edən əsas dövlət vəzifəli şəxslərindən biridir.