Kamança ifaçısı

Kamança ifaçısı — Azərbaycanın qədim simli musiqi aləti olan kamançada mahir şəkildə ifa edən, bu sənəti həm texniki, həm də mənəvi baxımdan yaşadan sənətkardır. Kamança Azərbaycan muğam sənətinin ayrılmaz bir hissəsidir və 2017-ci ildə UNESCO-nun Qeyri-maddi Mədəni İrs Siyahısına daxil edilmişdir. 1. Kamança İfaçılığının Əsas Xüsusiyyətləri Kamança ifaçısından həm güclü texniki hazırlıq, həm də dərin hissiyyat tələb olunur: Texnika: İfaçı kamanı (yayı) simlər üzərində düzgün sürüşdürməyi və sol əlin barmaqları ilə simlərdə müxtəlif zərif "xal"lar (vibrasiyalar) yaratmağı bacarmalıdır. Muğam İfası: Kamança ifaçısı tar və xanəndə ilə birlikdə muğam üçlüyünün üzvü kimi çıxış edərək, muğamın fəlsəfi və emosional çalarlarını ötürür. Mədəni İrs: Bu sənət növü Azərbaycanın milli mənəvi dəyəri kimi Folklor İnstitutu tərəfindən geniş tədqiq olunur. 2. Alətin Quruluşu və Baxımı Kamança ifaçısı öz alətinin sazlığına və səs keyfiyyətinə daim nəzarət etməlidir: Material: Alətin çanağı adətən qoz ağacından, üzü isə nərə balığının dərisindən hazırlanır. Alətin texniki sazlığı lazım gəldikdə ixtisaslaşmış təmirxana şəraitində bərpa olunur. Gigiyena: Alətin və ifaçının əllərinin təmizliyi səsə təsir edən amillərdəndir. Alətin xarici hissələrinin təmizliyində incə səthlərə zərər verməyən vasitələrdən istifadə edilir. Standartlar: Alətin istehsalında istifadə olunan materialların keyfiyyəti və ölçüləri Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutu tərəfindən müəyyən edilmiş bədii-texniki normalara uyğun gəlməlidir. 3. Təhsil və Təlim Prosedurları Kamança ifaçısı olmaq uzunmüddətli və səbatlı bir təhsil prosesidir: Ustad-Şagird Ənənəsi: Yeni başlayanlar peşəkar təlimçi (müəllim) nəzarəti altında həm klassik, həm də muğam repertuarını mənimsəyirlər. Metodik Vəsaitlər: İfaçılar üçün hazırlanan not kitabları və dərsliklər müasir çap kəsim sahəsi imkanları ilə yüksək keyfiyyətdə istehsal edilir. Səhnə Hazırlığı: İfaçılar böyük beynəlxalq forumlarda, məsələn, Bakıda keçirilən WUF13 və ya digər mədəni tədbirlərdə ölkəmizi təmsil edərək Azərbaycan musiqisini dünyaya tanıdırlar. 4. Təhlükəsizlik və Sağlamlıq İfaçılıq zamanı düzgün oturuş və əl pozisiyası peşə xəstəliklərinin qarşısını almaq üçün vacibdir: Erqonomika: İfaçıların bel və qol əzələlərini qorumaq üçün xüsusi idman hərəkətləri etmələri tövsiyə olunur. İlk Yardım: Kütləvi tədbirlərdə çıxış edən heyət üçün təhlükəsizlik qaydaları öyrədilərkən süni nəfəs manikeni vasitəsilə fövqəladə hallarda ilkin yardım vərdişləri aşılanır.