kanalizasiya lükü

Kanalizasiya lükü nədir? Kanalizasiya lükü yeraltı kanalizasiya quyularına və digər mühəndislik kommunikasiyalarına giriş və texniki baxış üçün istifadə olunan qapaq konstruksiyasıdır. O, quyunun üst hissəsini bağlayaraq həm texniki xidmət üçün giriş yaradır, həm də insanların və nəqliyyat vasitələrinin təhlükəsizliyini təmin etməyə kömək edir. Kanalizasiya lükləri şəhər küçələrində, həyətlərdə, sənaye ərazilərində, avtomobil yollarında və digər infrastrukturlarda geniş istifadə olunur. Azərbaycan Standartlaşdırma İnstitutunun məlumat bazasında kanalizasiya və digər yeraltı mühəndis kommunikasiyalarının baxış quyularının lüklərinə dair ГОСТ 3634-2019 standartı qeyd olunur. Standart kanalizasiya, drenaj, su təchizatı və digər kommunikasiya quyularının lükləri üçün texniki tələbləri əhatə edir. Kanalizasiya lükünün əsas vəzifəsi Kanalizasiya lükünün əsas funksiyası yeraltı quyunu örtmək və ona nəzarətli giriş imkanı yaratmaqdır. Kanalizasiya sistemlərinin müntəzəm texniki baxış və təmirə ehtiyacı olduğundan lük konstruksiyası mütəxəssislərin quyuya çıxışını asanlaşdırır. Bununla yanaşı, keyfiyyətli lük quyuya yad əşyaların düşməsinin qarşısını almağa və açıq quyunun insanlar üçün yaratdığı təhlükəni azaltmağa xidmət edir. Yol və piyada zonalarında istifadə edilən lüklərin möhkəmliyi xüsusilə vacibdir. Kanalizasiya lüklərinin növləri Kanalizasiya lükləri istifadə yerinə və konstruksiyasına görə müxtəlif formalarda ola bilər. Ən çox rast gəlinən modellər dairəvi formada hazırlanır. Dairəvi konstruksiya qapağın quyu boşluğuna düşməsinin qarşısını almaq baxımından praktik həll hesab olunur. Material baxımından isə lüklər əsasən çuqun, polimer-kompozit və digər materiallardan hazırlana bilər. Konkret materialın seçilməsi lükün quraşdırılacağı ərazinin xüsusiyyətlərindən və üzərinə düşəcək yükdən asılıdır. Azərbaycanın rəsmi standart məlumat bazasında ГОСТ 3634-2019-un polimer-qum kompozitləri, plastik və bəzi digər materiallardan hazırlanmış lüklərə şamil edilmədiyi ayrıca qeyd olunur. Lük seçərkən yükə davamlılıq Kanalizasiya lüyü seçərkən ən vacib məsələlərdən biri onun yükə davamlılığıdır. Piyada zonasına quraşdırılan lük ilə avtomobillərin hərəkət etdiyi yola quraşdırılan lüyün tələbləri eyni olmamalıdır. Nəqliyyat vasitələrinin hərəkət etdiyi ərazilərdə lük yüksək mexaniki yüklərə davam gətirməlidir. Buna görə məhsulun texniki göstəricilərini və hansı istifadə sahəsi üçün nəzərdə tutulduğunu əvvəlcədən yoxlamaq vacibdir. Lükün ölçüsü, konstruksiyası, materialı və yük sinfi layihənin tələblərinə uyğun seçilməlidir. Sadəcə görünüşünə əsasən məhsul seçmək düzgün yanaşma deyil. Kanalizasiya lükünün ölçüsü Lüklər müxtəlif diametr və ölçülərdə istehsal olunur. Ölçü seçilərkən mövcud kanalizasiya quyusunun və çərçivənin parametrləri nəzərə alınmalıdır. Lükün qapağı ilə çərçivəsinin bir-birinə uyğun olması vacibdir. Uyğunsuz ölçü quraşdırma zamanı problemlər yarada və istismar müddətində qapağın yerindən tərpənməsinə səbəb ola bilər. Buna görə yeni kanalizasiya lüyü almadan əvvəl quyunun ölçülərinin dəqiq müəyyənləşdirilməsi və istehsalçının texniki göstəricilərinin yoxlanılması tövsiyə olunur.Kanalizasiya lüyünün təhlükəsizliyi Kanalizasiya lüyü yalnız möhkəm deyil, həm də təhlükəsiz olmalıdır. Qapağın düzgün yerləşməsi, çərçivənin sabitliyi və səthin yol örtüyü ilə uyğunluğu vacib məsələlərdir. Piyada və nəqliyyat zonalarında quraşdırılan lüklər sürüşmə və mexaniki təsirlərlə bağlı riskləri minimuma endirəcək şəkildə seçilməlidir. Qapağın zədələnməsi, çatlaması və ya yerindən çıxması müşahidə edilərsə, texniki baxış keçirilməsi lazımdır. Kanalizasiya lüklərinə texniki xidmət Lükün uzun müddət istifadəsi üçün onun vəziyyəti mütəmadi yoxlanmalıdır. Qapağın və çərçivənin zədələnməsi, korroziya, boşalma və digər nasazlıqlar vaxtında müəyyən edilməlidir. Kanalizasiya sistemlərinin özündə də texniki baxış və təmizləmə işləri aparılır. Müasir standartlarda baxış kameraları və quyuların kanalizasiya sisteminə texniki xidmət və təmizləmə avadanlıqları vasitəsilə çıxış təmin etməsi nəzərdə tutulur.