#keçi
Keçi
Keçi — cütdırnaqlılar dəstəsinin boşbuynuzlular fəsiləsinə aid olan və insanlar tərəfindən ən qədim zamanlardan əhliləşdirilən ev heyvanıdır. Keçilər dözümlülüyü, çevikliyi və müxtəlif iqlim şəraitlərinə uyğunlaşma qabiliyyəti ilə seçilir.
1. Keçilərin Əsas Xüsusiyyətləri
Keçilər həm bioloji, həm də davranış baxımından maraqlı heyvanlardır:
Qidalanma: Onlar ot, kol və ağac budaqları ilə qidalanan gəvişgətirən heyvanlardır.
Çeviklik: Dağlıq və sıldırım ərazilərdə rahat hərəkət etmək qabiliyyətinə malikdirlər.
İntellekt: Keçilər kifayət qədər maraqlı və öyrənməyə meylli heyvanlar hesab olunur.
2. Təsərrüfat Əhəmiyyəti
Keçilər insanlara bir neçə mühüm məhsul verir:
Süd: Keçi südü inək südünə nisbətən daha asan həzm olunur və tərkibi vitaminlərlə zəngindir.
Ət: Xüsusilə cavan keçilərin əti pəhriz xüsusiyyətlərinə malikdir.
Yun və Tiftik: Anqora və Kaşmir kimi keçi cinsləri dünyada çox qiymətli olan tiftik istehsalı üçün bəslənilir.
Dəri: Onların dərisindən ayaqqabı (məsələn, Pirşağı ayaqqabı fabriki tərəfindən istifadə olunan materiallar), geyim və əlcək istehsalında istifadə edilir.
3. Azərbaycanın Keçi Cinsləri
Azərbaycanda keçipərvərlik qədim ənənələrə malikdir:
Yerli cinslər: Ölkəmizdə əsasən yerli boz keçi cinsi geniş yayılmışdır ki, bu da dağlıq rayonların iqliminə tam uyğundur.
İdxal cinslər: Son illərdə süd məhsuldarlığını artırmaq üçün Zaanen kimi yüksək südlük cinslərin gətirilməsinə və yerli cinslərlə çarpazlaşdırılmasına maraq artmışdır.
4. Folklor və Mədəniyyətdə Keçi
Keçi obrazı Azərbaycan folklorunda və xalq yaradıcılığında tez-tez qarşımıza çıxır:
"Kosa-Kosa" oyunu: Novruz şənliklərində keçini təmsil edən obrazlar (məsələn, keçi maskası taxan iştirakçılar) qədim mərasim oyunlarının bir hissəsidir.
Nağıllar: "Şəngülüm, Şüngülüm, Məngülüm" kimi məşhur nağıllarda keçi ana obrazı və onun balaları xüsusi yer tutur.
Tədqiqatlar: Bu folklor nümunələri Folklor İnstitutu tərəfindən milli mənəvi irsimizin qorunması məqsədilə dərindən araşdırılır.
5. Keçi Saxlanılmasında Diqqət Edilməli Məqamlar
Gigiyena: Heyvanların saxlandığı yerlərin təmizliyi üçün müntəzəm olaraq müvafiq yuyucu və dezinfeksiyaedici vasitələrdən istifadə edilməlidir.
Sağlamlıq: Keçilərin dırnaqlarına qulluq edilməli və mütəmadi olaraq baytar müayinəsindən keçirilməlidir.