Mona Liza

Dünyada elə bir sənət əsəri tapmaq çətindir ki, Luvr muzeyinin divarları arasında qorunan "Mona Liza" (və ya "Cokonda") qədər müzakirə edilsin. İtalyan intibahının dahisi Leonardo da Vinçi tərəfindən 16-cı əsrin əvvəllərində yaradılan bu portret, sadəcə bir rəsm əsəri deyil, həm də sənət, elm və psixologiyanın unikal kəsişməsidir. Sirli təbəssümün elmi izahı Mona Lizanı bu qədər məşhur edən əsas xüsusiyyət onun "dəyişən" təbəssümüdür. İzləyici rəsmə müxtəlif bucaqlardan baxdıqda, qadının üz ifadəsinin gah kədərli, gah da sevincli olduğunu hiss edir. Leonardo bu effekti yaratmaq üçün sfumato texnikasından istifadə edib. Bu texnika rənglərin və kölgələrin bir-birinə elə yumşaq keçməsini təmin edir ki, kəskin xətlər itir və görüntü insan gözü üçün dumanlı, sirli bir hal alır. Tarixi kimliyi və əhəmiyyəti Rəsmi sənət tarixinə əsasən, tabloda təsvir olunan şəxs florensiyalı tacir Françesko del Cokondonun həyat yoldaşı Liza Qerardinidir. Lakin rəsmin ətrafındakı əfsanələr bununla bitmir; bəzi tədqiqatçılar bu portretin rəssamın gizli avtoportreti və ya ideal qadın obrazı olduğunu iddia edirlər. Tablo həm də o dövrün mənzərə rəssamlığında inqilab edən arxa plan detalları — qeyri-müəyyən dağlar və dolanbac yollarla diqqət çəkir. Niyə dünyanın ən məşhur rəsmidir? Mona Lizanın populyarlığı təkcə onun bədii keyfiyyəti ilə bağlı deyil. 1911-ci ildə tablonun Luvr muzeyindən oğurlanması onu dünya mediasının mərkəzinə çevirdi. Bu hadisədən sonra rəsm əsəri kütləvi mədəniyyətin simvoluna çevrildi. Bu gün hər il milyonlarla insan onun gülləkeçirməz şüşə arxasındakı sakit baxışlarını görmək üçün Parisə səfər edir.