Nəzarət məntəqəsi

Nəzarət məntəqəsi (və ya buraxılış-nəzarət məntəqəsi — BNM), müəyyən bir əraziyə, obyektə, müəssisəyə və ya dövlət sərhədinə insanların, nəqliyyat vasitələrinin və yüklərin daxil olmasını, çıxmasını, eləcə də hərəkətini nizamlayan, yoxlayan və təhlükəsizliyi təmin edən xüsusi təchiz olunmuş strateji postdur.Nəzarət məntəqələri həm daxili təhlükəsizlik memarlığında (məsələn, holdinqlər, tikinti sahələri, strateji zavodlar), həm də makro-səviyyədə (beynəlxalq gömrük-sərhəd keçidləri) hüquqi və fiziki süzgəc rolunu oynayır.Nəzarət Məntəqələrinin Əsas Növləri və Təsnifatıİstifadə olunduğu sahəyə, qarşıya qoyulan təhlükəsizlik tapşırığına və loqistik miqyasına görə nəzarət məntəqələri aşağıdakı əsas kateqoriyalara bölünür:Sərhəd və Gömrük Buraxılış Məntəqələri: Dövlətlərarası sərhədlərdə, aeroportlarda və dəniz limanlarında yerləşir. Əsas missiyası qanunsuz miqrasiyanın, qaçaqmalçılığın, narkotik və silah dövriyyəsinin qarşısını almaq, şəxsiyyəti və vizual sənədləri (pasport, viza) yoxlamaqdır.Hərbi və Müvəqqəti Nəzarət Məntəqələri (Blokpostlar): Münaqişə, müharibə və ya antiterror əməliyyatları zonalarında, eləcə də fövqəladə vəziyyət elan olunmuş ərazilərdə yolları nəzarətdə saxlamaq, şübhəli şəxsləri və silahsızlanmanı təmin etmək üçün qurulan istehkam tipli postlardır.Müəssisə və Korporativ Nəzarət Məntəqələri: Zavodlar, fabriklər, biznes mərkəzləri, limanlar və strateji dövlət obyektlərinin girişində qurulur. Məqsəd kənar şəxslərin içəri sızmasının qarşısını almaq və şirkətin maddi-texniki sərvətlərinin qanunsuz kənara çıxarılmasını əngəlləməkdir.Bir Müasir Nəzarət Məntəqəsinin Texniki TəchizatıMüasir dövrdə nəzarət məntəqələri sadəcə bir gözətçi budkasından ibarət deyil; bura yüksək texnologiyalı Keçidə Nəzarət Sistemləri (KNS / Access Control) ilə təchiz olunmuş mühəndislik kompleksidir:Texniki AvadanlıqFunksiyası və Təhlükəsizlik MissiyasıTurniketlər və Şlaqbaumlarİnsanların tək-tək keçməsini təmin edir və nəqliyyat vasitələrinin icazəsiz hərəkətini fiziki olaraq məhdudlaşdırır.Biometrik OxuyucularGiriş kartları ilə yanaşı, barmaq izi, üz tanıma (Face ID) və gözün qüzehli qişasının skan edilməsi vasitəsilə şəxsiyyəti 100% dəqiqliklə identifikasiya edir.Rentgen və İntroskoplar (X-Ray)Çantaların, bağlamaların və yüklərin daxilini vizual olaraq yoxlayaraq, içəridə partlayıcı, metal və ya qadağan olunmuş maddələrin varlığını aşkar edir.Nömrə Oxuma Kameraları (ANPR)Məntəqəyə yaxınlaşan avtomobillərin dövlət qeydiyyat nişanlarını avtomatik skan edərək verilənlər bazasındakı (database) "ağ" və ya "qara" siyahı ilə müqayisə edir.Nəzarət Məntəqəsində Standart Yoxlama və Keçid Alqoritmiİstər yüksək mühafizə olunan bir obyektdə, istərsə də sərhəd-keçid kompleksində təhlükəsizlik filtri müvafiq ardıcıllıqla icra olunur:1.Yaxınlaşma və Sənəd Təqdimatı:İdentifikasiya və icazə yoxlanılması.Şəxs və ya nəqliyyat vasitəsi məntəqəyə daxil olur. Giriş icazəsi (buraxılış vərəqəsi, ID kart, pasport) mühafizəçiyə və ya elektron terminala təqdim edilir.2.Fiziki Baxış və Skanlaşdırma:Vizual və texniki skrininq.X-Ray aparatları, metal detektorlar və ya xüsusi güzgülər vasitəsilə avtomobilin altı, baqajı və ya şəxsin üstü qadağan olunmuş əşyalara qarşı yoxlanılır.3.Verilənlər Bazasına Qeyd və Giriş İcazəsi:Sistemin qeydiyyatı və keçid.Keçid sistem tərəfindən təsdiqlənir, şəxsin giriş saatı rəqəmsal jurnalda arxivlənir, turniket və ya avtomatlaşdırılmış şlaqbaum açılaraq hərəkətə icazə verilir.Memarlıq və İnteryer Dizayn Qeydi: AutoCAD və ya 3D Max proqramlarında böyük zavodların, rezidensiyaların ("Gatehouse") və ya logistik mərkəzlərin baş planını (Masterplan) hazırlayarkən nəzarət məntəqəsinin yerləşməsi strateji əhəmiyyət daşıyır. Giriş postunun önündə avtomobillərin qeydiyyat zamanı tıxac yaratmaması üçün mütləq "cib" zonaları (back-up space) və zərurət yarandıqda maşınların geri dönə bilməsi üçün xüsusi manevr xətləri layihələndirilməlidir. Həmçinin, binaların girişindəki turniket zallarının interyer dizaynı elə qurulmalıdır ki, təhlükəsizlik əməkdaşlarının baxış bucağı (kadrı) bütün keçid zonasını vizual olaraq tam əhatə edə bilsin.