pantomim aktyoru

Sözsüz Teatrın Sehrli Ustaları: Pantomim Aktyoru və Bədən Dili sənəti İncəsənətin elə bir qolu var ki, orada duyğuları, hadisələri və hekayələri ifadə etmək üçün heç bir sözə, səsə və ya mürəkkəb dekorasiyaya ehtiyac qalmır. Bu sənət sahəsi bədənin hər bir hərəkətini, üz cizgilərini və jestləri universal bir dilə çevirən pantomim teatrıdır. Bu janrın yaradıcısı və canlandırıcısı olan pantomim aktyoru, səhnədə tam bir səssizlik içində yalnız öz bədəninin plastikası vasitəsilə bütöv bir dünya qurmağı bacaran xüsusi sənətkardır. Səssizliyin Tarixi və Ağ Qrimli Simlar Pantomim sənətinin kökləri qədim Yunanıstan və Roma dövrünün xalq meydan tamaşalarına, həmçinin İtaliyanın məşhur "Kommediya dell'arte" teatrına gedib çıxır. Lakin müasir mənada solo pantomim sənətinin inkişafı və dünya miqyasında qəbul olunması XX əsrin ortalarında Fransada reallaşıb. Bu sahədə dahi fransız aktyorları Etyen Dekru və onun dünyaca məşhur tələbəsi Marsel Marsonun (Marcel Marceau) rolu əvəzsizdir. Marsonun yaratdığı ağ qrimli, zolaqlı köynəkli və silindr şlyapalı "Bip" personajı bu gün də bütün dünyada klassik pantomim aktyorunun rəmzi sayılır. Azərbaycanda da pantomim sənətinin zəngin ənənələri var. Xalq artisti Bəxtiyar Xanızadənin rəhbərliyi ilə 1994-cü ildə yaradılan və hazırda da fəaliyyət göstərən Azərbaycan Dövlət Pantomim Teatrı, bu janrı milli elementlərlə sintez edərək özünəməxsus məktəb formalaşdırıb. Azərbaycanlı pantomim aktyorları həm yerli, həm də beynəlxalq festivallarda ölkəmizi uğurla təmsil edirlər. Bədən Plastikası və İllüziya Yaratmaq Bacarığı Pantomim aktyorunun əsas aləti onun öz bədənidir. Bu sənətdə uğur qazanmaq üçün aktyordan illərlə davam edən ciddi fiziki hazırlıq, xoreoqrafiya, akrobatika və bədən nəzarəti tələb olunur. Aktyor səhnədə görünməyən obyektlərin (məsələn, divar, ip, qapı) və ya hadisələrin (məsələn, güclü külək, pilləkənlə qalxma) illüziyasını elə dəqiqliklə yaratmalıdır ki, tamaşaçı o boşluqda həmin əşyaları vizual olaraq görə bilsin. Pantomim aktyorunun üz ifadələri — yəni mimika da xüsusi önəm daşıyır. Çox vaxt üzə çəkilən ağ qrim mimikaların daha qabarıq və uzaqdan görünən olmasını təmin edir. Sözlərin olmadığı bu məkanda aktyor bir saniyəlik baxışla kədəri, sevinci, qorxunu və ya tənhalığı tamaşaçıya birbaşa ötürür. Bu səbəbdən pantomim sənəti dil və mədəniyyət sərhədlərini aşaraq dünyanın hər yerində eyni dərəcədə anlaşılan yeganə teatr növüdür.