#qalacıq mağaraları
Qalacıq mağaraları
Qalacıq mağaraları Qobustan rayonunda, Bədəlli və Yekəxana kəndləri arasında yerləşən qayalıq mağara kompleksidir. Məkan Bədəlli kəndindən təxminən 3–4 kilometr cənub-şərqdə, dağlıq ərazidə yerləşir. Mağaralar qayaların içərisində yaradılmış otaq və hücrələri ilə seçilir və Qobustanın maraqlı tarixi-mədəni məkanlarından biri hesab olunur.
Qalacıq mağaralarının quruluşu
Qalacıq mağaraları bir-biri ilə əlaqəli altı otaqdan ibarətdir. Giriş hissəsinin hündürlüyü təxminən 1,5–2 metrdir, içəriyə doğru irəlilədikcə mağaranın daxili hissəsi genişlənərək oval forma alır. Kompleksin ümumi uzunluğu təxminən 7–8 metr göstərilir.
Qayada oyulmuş hücrələr
Mağaranın daxilində qayaların içərisinə dairəvi formada oyulmuş kiçik hücrələr mövcuddur. Bu hücrələr və otaqlar arasında dar keçidlər yaradılıb. Bəzi hissələrdə bir bölmədən digərinə keçmək üçün insan ölçüsünə uyğun dəliklər var. Bu quruluş mağaranın sadəcə təbii boşluq olmadığını, insan müdaxiləsi ilə formalaşdırılmış hissələrə malik olduğunu göstərir.
Qalacıq mağaralarının tarixi
Açıq mənbələrdə Qalacıq mağaralarının V–VI əsrlərə aid olduğu bildirilir. Mağaraların qədim yaşayış və ya sığınacaq məkanı kimi istifadə edilməsi barədə məlumatlar mövcuddur. Qayada yaradılmış otaqlar, keçidlər və digər konstruktiv elementlər burada insanların uzun müddət fəaliyyət göstərdiyini göstərən əsas xüsusiyyətlərdəndir.
Mağaradakı təbii su mənbəyi
Qalacıq mağaralarının maraqlı xüsusiyyətlərindən biri daxildə su mənbəyinin olmasıdır. Mağaranın aşağı hissəsində qayadan damcı şəklində süzülən su müşahidə olunur. Mənbədə mağarada yaşamış insanların aşağıya doğru şaquli quyu qazaraq suya çıxış yaratdıqları da qeyd edilir.
Mağara divarındakı yazılar
Mağaranın divarlarından birində ərəb əlifbası ilə “Allah” sözünün yazıldığı qeyd olunur. Bu yazının hansı dövrə aid olması barədə dəqiq tarix göstərilmir. Mağaranın müxtəlif dövrlərdə istifadə edilməsi ehtimalı onun daxilində fərqli zamanlara aid izlərin yaranmasına səbəb ola bilər.
Bədəlli və Qalacıq mağaraları adı
Məkan bəzi mənbələrdə “Bədəlli mağaraları”, bəzilərində isə “Qalacıq mağaraları” adı ilə təqdim olunur. Hər iki ad Qobustan rayonunun Bədəlli və Yekəxana kəndləri arasında yerləşən eyni mağara kompleksinə aid edilir. Bu alternativ adlandırma məkanın axtarışlarda müxtəlif formalarda qarşıya çıxmasına səbəb olur.
Qobustanın dağlıq landşaftında Qalacıq mağaraları
Mağaralar qayalı və dağlıq relyefdə yerləşir. Əraziyə gedən yolun çətin olması səbəbindən məkan geniş turizm axınına malik deyil. Qayalıq sahədə yerləşməsi, təbii landşaft və mağara sisteminin birlikdə görünməsi Qalacığı həm tarixi, həm də təbiət baxımından maraqlı məkana çevirir.
Qalacıq mağaralarının turizm potensialı
Qalacıq mağaraları Qobustanın daha az tanınan tarixi məkanlarından biridir. Dağlıq mühit, qədim mağara quruluşu, qayada oyulmuş otaqlar və təbii su mənbəyi buranın mədəni və macəra turizmi baxımından maraqlı xüsusiyyətləridir. Bununla belə, əraziyə çıxışın çətin olması ziyarət imkanlarını məhdudlaşdırır.
Qalacıq mağaralarının foto və vizual xüsusiyyətləri
Mağaraların xarici görünüşündə sərt qayalıq relyef, daxilində isə dar girişlər, oval otaqlar və qayaya oyulmuş hücrələr diqqət çəkir. PhotoStock.az-da 20 sentyabr 2026-cı ildə çəkilmiş foto seriyası kompleksin həm xarici landşaftını, həm də daxili quruluşunu əks etdirir.
