Salman Musayev

Hacı Salman Musayev (Müfti Salman Musayev), Azərbaycanın və Qafqaz regionunun ən nüfuzlu rəsmi din xadimlərindən biri, Qafqaz Müsəlmanları İdarəsinin (QMİ) sədrinin birinci müavini və Qafqazın Müftisidir. O, regionda dini sabitliyin qorunması, sünni və şiə icmaları arasında vəhdətin təmin edilməsi, həmçinin dövlət-din münasibətlərinin prinsiplərinə (institutional compliance) uyğun olaraq milli-mənəvi dəyərlərin inkişaf etdirilməsində çoxillik tarixi xidmətlərə malik strateji şəxsiyyətdir.Müfti Salman Musayev, QMİ daxilində sünni məzhəbindən olan müsəlmanların dini işləri üzrə ali rəhbər statusunu daşımaqla yanaşı, Şeyxülislam Allahşükür Paşazadənin ən yaxın silahdaşı və idarənin inzibati aparatının əsas idarəçilərindən biridir. Bioqrafik Profil və Ali Dini TəhsiliSalman Musayev gənc yaşlarından İslam ilahiyyatının elmi əsaslarına dərindən yiyələnmiş, sovet dövrünün çətin şərtlərinə rəğmən ali dini təhsilini beynəlxalq mərkəzlərdə tamamlamışdır:Təhsil İrsi: Ötən əsrin 70-ci illərində Özbəkistanın Buxara şəhərində yerləşən məşhur "Miri-Ərəb" mədrəsəsində və Daşkənd İslam İnstitutunda ali dini təhsil almışdır. Daha sonra biliklərini təkmilləşdirmək üçün Liviya İslam Universitetində təhsilini davam etdirmiş, İslam hüququ (fiqh), təfsir və ərəb filologiyası üzrə fundamental mütəxəssis kimi yetişmişdir.Çoxillik Xidmət: 1980-ci illərdən etibarən Qafqaz Müsəlmanları İdarəsində müxtəlif məsul vəzifələrdə çalışmış, Bakı Cümə məscidinin imam-xatibi olmuş və uzun illərdir ki, Qafqazın Müftisi və QMİ sədrinin birinci müavini missiyasını uğurla yerinə yetirir. İslam Vəhdəti və İdarəçilik Zəncirindəki RoluAzərbaycanın dünyada tanınan unikal "Tolerantlıq və Vəhdət" lifestyle modelinin formalaşmasında Müfti Salman Musayevin fəaliyyəti mühüm idarəçilik zəncirinə əsaslanır:1.Qazılar Şurası və Birgə Qərarların Koordinasiyası:Fətvaların Hazırlanması.Məzhəblərarası həmrəyliyi təmin etmək üçün QMİ sədri ilə birlikdə Ramazan, Qurban bayramları və digər dini məsələlərdə sünni və şiə icmaları üçün vahid təqvimin və ortaq fətvaların hazırlanması.2.Regional İmamların Təyinatı və Maarifləndirmə:Heyətlərin İdarə Edilməsi.Ölkə miqyasında fəaliyyət göstərən sünni məzhəbli imamların, xətiblərin təyinatı, onların xütbələrinin İslamın sülh və humanist prinsiplərinə uyğunluğunun tənzimlənməsi.3.Regional Sabitlik və Beynəlxalq Dialoq:Qafqaz və Beynəlxalq Səviyyə.Gürcüstan (xüsusilə Borçalı bölgəsi), Dağıstan və digər Şimali Qafqaz respublikalarındakı müsəlman icmaları ilə əlaqələrin qurulması və beynəlxalq konfranslarda Azərbaycanın multikulturalizm siyasətinin təbliği. İbadət Məkanlarının İnteryer və İcmalararası ErqonomikasıMüfti Salman Musayevin fəaliyyət sahələrindən biri də tarixi məscidlərin bərpası zamanı icmaların dini ehtiyaclarının funksional olaraq layihələndirilməsinə rəy verməkdir. Bu, AutoCAD və dizayn prinsiplərində humanist memarlığı ehtiva edir:Vəhdət Məscidləri Konsepti: Azərbaycanda (məsələn, Heydər Məscidində) hər iki məzhəbin nümayəndələrinin eyni vaxtda, bir imamın arxasında sərbəst və rahat şəkildə ibadət edə bilməsi üçün daxili məkanın erqonomikası (namaz səflərinin düzülüşü, akustika və səs sistemləri) xüsusi olaraq layihələndirilir və Müftilik bu konseptin teoloji dəstəkçisidir.Xütbə Minbərlərinin və Mehrabın Dizaynı: Sünni kulinariya və mənəvi ənənələrinə uyğun olaraq, klassik İslam memarlığının mühüm elementləri olan mehrab və minbərlərin məscid daxilində elə yerləşdirilməsi təmin olunur ki, xətibin səsi və vizual təması dindarlar tərəfindən maksimum humanist bucaq altında qəbul edilsin (3ds Max mühitində hesablanan işıq və kölgə ssenariləri daxilində).