Səməni

Səməni — Azərbaycan xalqının ən əziz bayramı olan Novruzun əsas rəmzi, baharın gəlişinin, təbiətin oyanışının, ruzi-bərəkətin və həyatın yenidən canlanmasının simvoludur. Səməni cücərtmək ənənəsi minilliklərlə ölçülən dərin tarixi köklərə malikdir. 1. Səməninin Rəmzi Mənası Səməni sadəcə bəzək deyil, o, bir çox mənəvi və maddi dəyərləri ifadə edir: Oyanış və Həyat: Qışın bitməsini və torpağın yenidən canlanmasını təmsil edir. Bərəkət: Yaşıl rəng və sıx cücərtilər gələcək ilin bol məhsullu və ruzili keçəcəyinə işarədir. Vahidlik: Səməninin ətrafına bağlanan qırmızı lent birliyi və həmrəyliyi simvolizə edir. 2. Hazırlanma Qaydası Səməni adətən bayrama bir neçə həftə qalmış (adətən ikinci çərşənbədən başlayaraq) qoyulur: Toxum seçimi: Əsasən buğda, bəzən isə mərci və ya noxuddan istifadə olunur. İslatma: Buğda dənələri bir neçə gün suda saxlanılaraq şişməsi təmin edilir. Düzülüş: Şişmiş dənələr qablara (boşqablara) yayılır və üzəri nəm parça ilə örtülür. Cücərmə: Hər gün suvarılaraq günəş işığına qoyulur. Boyu 10-15 sm-ə çatdıqda bayram süfrəsinin (Xonçanın) mərkəzində yerini alır. 3. Folklor və Ədəbiyyatda Səməni Səməni Azərbaycan şifahi xalq ədəbiyyatında xüsusi yer tutur: Nəğmələr: Səməni qoyularkən və ya bayram şənliklərində məşhur "Səməni, saxla məni, hər il göyərdərəm səni" nəğməsi oxunur. Tədqiqatlar: Bu ayinlər və nəğmələr Folklor İnstitutu tərəfindən milli irsimizin ayrılmaz tərkib hissəsi kimi dərindən araşdırılır. Klassik irs: Bahar bayramı və təbiət təsvirlərinə Nizami Gəncəvi və Molla Pənah Vaqif kimi dahi şairlərin yaradıcılığında tez-tez rast gəlinir. 4. Səməni Halvası Səməni yalnız vizual rəmz deyil, həm də kulinariya elementidir. Cücərmiş buğdanın şirəsindən hazırlanan "Səməni halvası" (və ya Sümanaq) xüsusi qidalılığı və çətin hazırlanma texnologiyası ilə seçilən qədim bayram təamıdır.