Sevda Nuriyeva

Futbol hakimi oyunun 17 əsas qaydasına əməl olunmasını təmin edən və qarşılaşma zamanı yekun söz sahibi olan şəxsdir. Müasir futbolda hakimlik sadəcə fiti çalmaqdan ibarət deyil; bu, böyük bir texniki heyətin koordinasiyalı işidir. Hakimin əsas vəzifələri Bir futbol hakimi oyun boyu aşağıdakı funksiyaları yerinə yetirir: Qaydaların tətbiqi: Foul, ofsayd və digər pozuntuları müəyyən etmək. Vaxtın idarə edilməsi: Oyunun başlama və bitmə vaxtını, həmçinin əlavə vaxtı təyin etmək. İntizam tədbirləri: Qayda pozan oyunçulara sarı və ya qırmızı vərəqə göstərməklə intizamı qorumaq. Təhlükəsizlik: Oyunçuların sağlamlığına təhlükə yaradan hallarda oyunu dayandırmaq. Hakimlik briqadası və VAR Müasir futbolda baş hakim meydançada tək deyil. Ona aşağıdakı heyət kömək edir: Yan xətt hakimləri (Laynsmanlar): Topun meydanı tərk etməsini və ofsayd vəziyyətlərini izləyirlər. Dördüncü hakim: Oyunçu dəyişikliklərini idarə edir və texniki zonadakı intizama nəzarət edir. VAR (Video Köməkçi Hakim): Mübahisəli epizodlarda (penalti, qol, qırmızı vərəqə) baş hakimə video təkrar vasitəsilə kömək edir. Fiziki və psixoloji hazırlıq Peşəkar hakimlər bir oyun ərzində ən az futbolçular qədər, bəzən isə onlardan daha çox (təxminən 10-12 km) məsafə qət edirlər. Onlar daim epizoda yaxın olmalı və yorğunluq fonunda belə soyuqqanlılığını itirməməlidirlər. UEFA və FIFA-nın keçirdiyi fiziki testlər hakimlərin bu tempə hazır olub-olmadığını yoxlayır. Azərbaycanın tanınmış hakimləri Azərbaycanın futbol tarixində beynəlxalq səviyyədə tanınan hakimlər yetişmişdir. Onların başında dünya futbol tarixinin ən məşhur simalarından biri olan Tofiq Bəhramov gəlir. O, 1966-cı il dünya çempionatının finalında verdiyi cəsarətli qərarla tarixə düşüb. Bu gün də Əliyar Ağayev kimi hakimlərimiz beynəlxalq arenalarda, o cümlədən Çempionlar Liqasında ölkəmizi layiqincə təmsil edirlər. Hakimlik sadəcə bir peşə deyil, həm də idmanın dürüstlük və hörmət prinsipləri üzərində qurulmasını təmin edən bir missiyadır.