simmental

Simmental malı: xüsusiyyətləri, üstünlükləri və yetişdirilməsi Simmental malı dünyada ən geniş yayılmış iribuynuzlu mal-qara cinslərindən biridir. Bu cins yüksək məhsuldarlığı, güclü bədən quruluşu və müxtəlif iqlim şəraitinə uyğunlaşma qabiliyyəti ilə tanınır. Simmental həm süd, həm də ət istehsalı üçün istifadə olunan universal mal-qara cinsləri arasında xüsusi yer tutur. Simmental cinsi kənd təsərrüfatında uzun illər ərzində formalaşdırılıb və bu gün dünyanın bir çox ölkələrində yetişdirilir. Onun əsas üstünlüklərindən biri həm yüksək süd məhsuldarlığı, həm də keyfiyyətli ət verməsidir. Simmental cinsinin mənşəyi Simmental malının tarixi İsveçrənin Simme vadisi ilə bağlıdır. Cins adını da məhz bu bölgədən alıb. İlk dəfə İsveçrədə yaradılan Simmental daha sonra Avropanın digər ölkələrinə yayılıb. Zaman keçdikcə seleksiya işləri nəticəsində Simmental cinsi müxtəlif istiqamətlərdə inkişaf etdirilib. Hazırda bu cins Almaniya, Avstriya, Fransa, ABŞ, Kanada və digər ölkələrdə geniş yayılıb. Simmental malının əsas xüsusiyyətləri Simmental malı iri bədən quruluşu ilə seçilir. Adətən bu cinsin nümayəndələri ağ, krem və ya açıq sarı rəngdə olur, baş və bədən hissəsində qırmızı-qonur ləkələr müşahidə edilir. Bu cinsin əsas xüsusiyyətləri aşağıdakılardır: güclü və iri bədən quruluşu; sürətli inkişaf qabiliyyəti; yüksək ət keyfiyyəti; yaxşı süd məhsuldarlığı; müxtəlif iqlim şəraitinə uyğunlaşma. Simmental inəkləri sakit xarakteri və asan idarə olunması ilə də fermerlər tərəfindən üstün tutulur. Simmental inəyinin süd məhsuldarlığı Simmental əsasən kombinə edilmiş cins hesab olunur, yəni həm süd, həm də ət istiqamətində istifadə edilir. Süd məhsuldarlığı saxlanma şəraitindən, yemləmə səviyyəsindən və genetik xüsusiyyətlərdən asılı olaraq dəyişir. Yaxşı qulluq şəraitində Simmental inəkləri yüksək miqdarda süd verə bilər. Südün tərkibində yağ və zülal göstəricilərinin nisbətən yüksək olması onu süd məhsullarının hazırlanması üçün əlverişli edir. Simmental malının ətlik xüsusiyyətləri Simmental cinsinin əsas üstünlüklərindən biri keyfiyyətli ət verməsidir. Bu heyvanlar sürətli çəki artımı və yaxşı əzələ inkişafı ilə fərqlənir. Gənc Simmental heyvanları düzgün yemləmə və qulluq şəraitində yüksək çəkidə yetişdirilə bilər. Buna görə bu cins ətlik istiqamətdə fəaliyyət göstərən təsərrüfatlarda da geniş istifadə olunur. Simmental malının saxlanılması və yemlənməsi Simmental malının sağlam inkişafı üçün keyfiyyətli yem, təmiz su və uyğun saxlama şəraiti vacibdir. Bu cins müxtəlif iqlimlərə uyğunlaşa bilsə də, yüksək məhsuldarlıq üçün balanslaşdırılmış qidalanma tələb olunur. Əsas yem mənbələrinə ot, silos, taxıl yemləri və mineral əlavələr daxildir. Heyvanların sağlamlığını qorumaq üçün baytarlıq nəzarəti və düzgün peyvənd proqramları da mühüm rol oynayır. Simmental cinsinin kənd təsərrüfatında əhəmiyyəti Simmental malı fermerlər üçün iqtisadi baxımdan sərfəli cinslərdən biri hesab olunur. Onun həm süd, həm də ət istehsalında istifadə olunması təsərrüfatların gəlirliliyini artırmağa imkan verir. Bu cins xüsusilə qarışıq təsərrüfat modeli üçün əlverişlidir. Fermerlər eyni heyvandan həm süd, həm də ət məhsulu əldə edə bildikləri üçün Simmental geniş yayılmışdır. Azərbaycanda Simmental malı Azərbaycanda da Simmental cinsinə maraq böyükdür. Ölkənin müxtəlif bölgələrində yüksək məhsuldarlığa malik mal-qara cinslərinin yetişdirilməsi istiqamətində işlər aparılır. Simmental malı yerli təsərrüfatlarda məhsuldarlığın artırılması, süd və ət istehsalının inkişaf etdirilməsi məqsədilə istifadə edilən cinslərdən biridir.