Soyqırımı Memorial Muzeyi

Azərbaycan xalqının XX əsrdə üzləşdiyi ən böyük faciələrdən biri olan 1918-ci il mart soyqırımının faktlarını dünya ictimaiyyətinə çatdırmaq və gələcək nəsillərin yaddaşında yaşatmaq məqsədilə yaradılmış Quba Soyqırımı Memorial Kompleksi, ölkəmizin ən mühüm tarixi və memorial məkanlarından biridir. 2013-cü ildə açılışı olan bu kompleks, Quba şəhərində tapılmış kütləvi məzarlıq üzərində inşa edilmişdir. Məzarlığın tapılması və kompleksin tarixi 2007-ci ildə Quba şəhərində tikinti işləri aparılarkən təsadüfən aşkar edilən kütləvi məzarlıq, 1918-ci ildə erməni-bolşevik dəstələri tərəfindən törədilən vəhşiliklərin maddi sübutu oldu. Tədqiqatlar nəticəsində məlum oldu ki, burada müxtəlif yaş qruplarına aid yüzlərlə insanın qalıqları var. Heydər Əliyev Fondu tərəfindən dəstəklənən layihə çərçivəsində bu ərazidə möhtəşəm bir memorial kompleks ucaldıldı. Memarlıq üslubu və rəmzi məna Kompleksin memarlığı faciənin ağırlığını və milli matəmi əks etdirən rəmzlərlə zəngindir: İki bıçaq (qılınc): Kompleksin girişindəki iki itiuclu divar yeri yaran və oradan çıxan qılıncları xatırladır. Bu, tarixin dərinliklərindən gələn kədəri və eyni zamanda xalqın sarsılmaz iradəsini simvolizə edir. Mərkəzi hissə (Qara mərmər): Ziyarətçilər daxil olduqda qaranlıq tuneldən keçirlər ki, bu da faciənin doğurduğu kədər hissini yaşadır. Məzarlıq sahəsi: Tapılan sümük qalıqları olduğu kimi saxlanılaraq şəffaf örtük altında nümayiş etdirilir (hal-hazırda konservasiya olunmuşdur). Muzey ekspozisiyası Muzeyin daxili bir neçə bölmədən ibarətdir və müasir texnologiyalarla təchiz olunub: Tarixi xəritələr: 1918-ci il hadisələrinin coğrafiyasını və törədilən cinayətlərin miqyasını göstərir. Foto-sənədlər: O dövrün acınacaqlı mənzərəsini əks etdirən arxiv materialları. Şəxsi əşyalar: Məzarlıqdan tapılan qurbanlara aid əşyalar, geyim fraqmentləri. Müxtəlif etnik qruplar: Muzeydə vurğulanır ki, soyqırımı zamanı təkcə azərbaycanlılar deyil, bölgədə yaşayan ləzgilər, yəhudilər və digər xalqlar da qətlə yetirilmişdir. Ziyarətin əhəmiyyəti Hər il minlərlə yerli və xarici turist, dövlət rəsmiləri və diplomatik korpus nümayəndələri kompleksi ziyarət edirlər. Kompleks həm də mühüm bir elmi-tədqiqat mərkəzidir; burada arxiv sənədlərinin öyrənilməsi və tarixi faktların işıqlandırılması istiqamətində işlər aparılır.