Sündü məscidi

Sündü məscidi Qobustan rayonunun Sündü kəndində yerləşən qədim dini abidədir. Kəndin adı ilə tanınan məscid bölgənin tarixi və dini-mədəni irsinin bir hissəsidir.

Dördkünc plan quruluşuna malik tikili minarəsinin olmaması və daxilində xəlvətxana hücrələrinin yerləşməsi ilə seçilir. Bu xüsusiyyətlər məscidin memarlıq baxımından tanınmasında əsas yer tutur.

Yerləşməsi

Məscid Qobustan rayonunun Sündü kəndində yerləşir. Burada nəzərdə tutulan ərazi Bakı yaxınlığındakı Qobustan qayaüstü rəsmləri ilə tanınan qoruq deyil, inzibati ərazi vahidi olan Qobustan rayonudur.

Sündü məscidi kəndin tarixi tikililərindən biri kimi yerli dini həyatın və memarlıq ənənələrinin öyrənilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.

Memarlıq xüsusiyyətləri

Sündü məscidi dördkünc formada inşa edilib. Tikilinin minarəsi yoxdur. Minarəsiz quruluş onun məscid kimi dini funksiyasını dəyişmir: məscid memarlığında minarə bütün tikililər üçün məcburi element deyil.

Məscidin diqqətçəkən xüsusiyyətlərindən biri xəlvətxana hücrələridir. Bu kiçik məkanlar tikilinin daxili quruluşunu səciyyələndirən elementlərdəndir.

Xəlvətxana hücrələri

Xəlvətxana təklikdə ibadət və mənəvi düşüncə üçün ayrılan məkanı bildirir. Belə hücrələr İslam memarlığında, xüsusilə təsəvvüf ənənəsi ilə əlaqəli tikililərdə rast gəlinən məkanlardandır.

Sündü məscidində xəlvətxana hücrələrinin olması onun yalnız ümumi ibadət sahəsindən ibarət olmadığını göstərir. Bu hücrələr abidənin dini istifadə tarixinin və məkan təşkilinin araşdırılması üçün maraq doğurur.

Qobustanın mədəni irsində yeri

Sündü məscidi Qobustan rayonunun dini memarlıq nümunələrindən biridir. Tikili kəndin keçmişi ilə bağlı maddi irsi yaşadır və bölgənin tarixi abidələri sırasında yer alır.

Məscidin qorunması onun memarlıq xüsusiyyətlərinin, o cümlədən daxili hücrələrinin gələcək nəsillərə çatdırılması baxımından əhəmiyyətlidir.