TIR

Müasir dünyada malların bir nöqtədən digərinə çatdırılması iqtisadiyyatın ən mühüm hərəkətverici qüvvəsidir. Bu sahədə ən çox rast gəlinən terminlərdən biri olan TIR (Transports Internationaux Routiers), əslində 1975-ci ildə imzalanmış beynəlxalq bir gömrük tranzit sistemini ifadə edir. TIR konvensiyası nəyi təmin edir? TIR sistemi çərçivəsində daşınan yüklər, tranzit keçid etdikləri ölkələrin sərhədlərində gömrük yoxlamasından (yükün açılıb boşaldılmasından) keçmir. Yük, göndərildiyi məntəqədə möhürlənir və yalnız təyinat nöqtəsində açılır. Bu, həm vaxta qənaət edir, həm də yükün zədələnmə və ya itmə riskini minimuma endirir. TIR karneti: Sərhədləri açan sənəd Sistemin ən vacib elementi TIR karnetidir. Bu sənəd beynəlxalq zəmanət rolunu oynayır. Əgər daşıma zamanı hər hansı bir gömrük qaydası pozularsa və ya vergi öhdəliyi yaranarsa, beynəlxalq zəmanət zənciri bu riskləri sığortalayır. Bu sənəd sayəsində daşıyıcılar hər ölkənin sərhədində ayrı-ayrı depozit və ya zəmanət ödəməkdən azad olurlar. Azərbaycanın loqistik əhəmiyyəti Azərbaycan "Şərq-Qərb" və "Şimal-Cənub" nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşdiyi üçün TIR sisteminin tətbiqi ölkəmiz üçün strateji əhəmiyyət kəsb edir. Yerli daşıyıcı şirkətlər bu sistem vasitəsilə Avropa və Asiya bazarlarına asanlıqla çıxış əldə edirlər. Müasir magistral yollar və gömrük-keçid məntəqələri bu prosesin effektivliyini daha da artırır. Niyə TIR sistemi seçilməlidir? Səmərəlilik: Sərhəd keçidləri daha sürətli həyata keçirilir. Təhlükəsizlik: Yüklər xüsusi gömrük möhürləri ilə qorunur. Xərclərin azalması: Gömrük rəsmiləşdirilməsi xərcləri və vaxt itkisi azalır. TIR sistemi sadəcə yük maşınlarının üzərindəki göy rəngli lövhə deyil, bu, qlobal ticarətin maneəsiz və koordinasiyalı şəkildə fəaliyyət göstərməsini təmin edən böyük bir mexanizmdir.