#un global compact
UN Global Compact
BMT-nin Qlobal Müqaviləsi (UN Global Compact) — dünyada korporativ sosial məsuliyyət sahəsində fəaliyyət göstərən ən böyük və ən nüfuzlu beynəlxalq təşəbbüsdür. 2000-ci ildə BMT-nin sabiq Baş katibi Kofi Annan tərəfindən irəli sürülən bu platforma, biznes subyektlərini öz strategiya və fəaliyyətlərini insan hüquqları, əmək hüquqları, ətraf mühitin mühafizəsi və korrupsiya ilə mübarizə sahələrində qəbul edilmiş ümumi prinsiplərə uyğunlaşdırmağa dəvət edir.
1. On Əsas Prinsip
Qlobal Müqaviləyə qoşulan şirkətlər öz fəaliyyətlərini aşağıdakı 10 prinsip üzərində qurmağı öhdələrinə götürürlər:
İnsan Hüquqları:
Beynəlxalq səviyyədə bəyan edilmiş insan hüquqlarının müdafiəsini dəstəkləmək və onlara hörmət etmək.
İnsan hüquqlarının pozulmasında iştirakçı olmamaq.
Əmək Standartları:
3. Assosiasiyalar azadlığını və kollektiv müqavilələr bağlamaq hüququnun effektiv tanınmasını dəstəkləmək.
4. Məcburi əməyin bütün formalarının ləğv edilməsinə nail olmaq.
5. Uşaq əməyinə effektiv şəkildə son qoymaq.
6. Məşğulluq və peşə sahəsində ayrı-seçkiliyi aradan qaldırmaq.
Ətraf Mühit:
7. Ətraf mühitlə bağlı problemlərə ehtiyatlı yanaşmanı dəstəkləmək.
8. Ətraf mühitə qarşı daha böyük məsuliyyətin təşviqi üçün təşəbbüslər irəli sürmək.
9. Ekoloji cəhətdən təmiz texnologiyaların inkişafını və yayılmasını stimullaşdırmaq.
Korrupsiya ilə Mübarizə:
10. Rüşvətxorluq və hədə-qorxu da daxil olmaqla, korrupsiyanın bütün formalarına qarşı mübarizə aparmaq.
2. Dayanıqlı İnkişaf Məqsədləri (DİM) ilə Əlaqə
UN Global Compact biznes dünyasını BMT-nin 2030 Gündəliyi və 17 Dayanıqlı İnkişaf Məqsədinə nail olmaq üçün səfərbər edir. Şirkətlərdən gözlənilən təkcə mənfi təsirləri azaltmaq deyil, həm də innovasiyalar vasitəsilə qlobal problemlərin həllinə müsbət töhfə verməkdir.
3. İştirak Şərtləri və Hesabatlılıq
Qlobal Müqavilə məcburi hüquqi sənəd deyil, lakin iştirakçılar üçün "Tərəqqi haqqında Hesabat" (Communication on Progress - CoP) təqdim etmək məcburiyyəti var. Şirkətlər hər il 10 prinsipə sadiqliklərini və bu istiqamətdə atdıqları praktiki addımları ictimaiyyətə açıqlamalıdırlar. Hesabat verməyən şirkətlər siyahıdan kənarlaşdırılır (Delisted).
4. Azərbaycanda UN Global Compact
Azərbaycan biznes mühiti də bu qlobal hərəkata inteqrasiya olunub. Bir çox yerli dövlət və özəl şirkətlər (məsələn, SOCAR, Paşa Holdinq və s.) bu müqaviləyə qoşularaq beynəlxalq hesabatlılıq standartlarını tətbiq edirlər. Ölkəmizdə fəaliyyət göstərən UN Global Compact Local Network Azerbaijan yerli şirkətlərin dayanıqlı inkişaf prinsiplərini mənimsəməsinə kömək edir.
Niyə Şirkətlər Qoşulur?
Reputasiya: Beynəlxalq arenada məsuliyyətli biznes tərəfdaşı kimi tanınmaq.
İnvestisiya: ESG (Ekoloji, Sosial və İdarəetmə) kriteriyalarına önəm verən investorlar üçün cəlbedici olmaq.
Şəbəkələşmə: Dünyanın müxtəlif ölkələrindən olan minlərlə lider şirkət və BMT agentlikləri ilə əməkdaşlıq imkanı.