Yanğınsöndürən maşın

Yanğınsöndürən maşın — yanğınların söndürülməsi, xilasetmə işlərinin aparılması və yanğın yerinə şəxsi heyətin, suyun və xüsusi avadanlıqların çatdırılması üçün nəzərdə tutulmuş xüsusi texnikadır. Müasir yanğınsöndürən maşınlar sadəcə su daşıyan çənlər deyil, mürəkkəb mühəndis qurğularıdır. 1. Yanğınsöndürən Maşınların Növləri Təyinatına görə yanğın avtomobilləri bir neçə əsas qrupa bölünür: Əsas yanğın avtomobilləri (Avtosisternlər): Ən çox rast gəlinən növdür. Yanğın yerinə su, köpük əmələ gətirən maddə və yanğınsöndürənləri çatdırır. Xüsusi təyinatlı maşınlar: Avtonərdivanlar: Çoxmərtəbəli binalarda hündürlükdə işləmək və insanları xilas etmək üçün istifadə olunur (30, 42, 54 metr və daha hündür). Tüstüsovuran maşınlar: Qapalı məkanlarda tüstünü kənarlaşdırmaq və içərini havalandırmaq üçündür. İşıqlandırma maşınları: Gecə vaxtı yanğın yerini güclü projektorlarla işıqlandırır. Aeroport yanğınsöndürən maşınları: Təyyarə qəzaları zamanı dərhal müdaxilə etmək üçün nəzərdə tutulmuş, çox yüksək sürətli və böyük tutumlu maşınlardır. 2. Maşının Quruluşu və Avadanlıqları Müasir yanğınsöndürən avtosisternin (məsələn, KamAZ, IVECO və ya MAN bazasında) daxilində aşağıdakılar olur: Su çəni: Adətən 3 tondan 8 tona qədər (bəzən daha çox) su tutumuna malikdir. Köpük çəni: Maye yanğınlarını (benzin və s.) söndürmək üçün xüsusi kimyəvi maddə saxlanılır. Yanğın nasosu: Suyu yüksək təzyiqlə şlanqlara ötürən əsas qurğudur. Adətən maşının arxa hissəsində yerləşir. Lafet lüləsi: Maşının damında yerləşən və uzaq məsafəyə güclü su şırnağı vuran böyük "top". Yanğın şlanqları və lülələri: Müxtəlif diametrli və uzunluqlu elastik borular. Xilasetmə alətləri: Hidravlik qayçılar (qəzalı maşınları kəsmək üçün), baltalar, kəlbətinlər və s. 3. Rəng və Siqnal Sistemi Yanğınsöndürən maşınların görünüşü beynəlxalq standartlara uyğun tənzimlənir: Rəng: Əsasən parlaq qırmızı rəngdə olur (diqqəti cəlb etmək üçün). Üzərində ağ zolaqlar və ya idarənin emblemi (məsələn, FHN) olur. Sayrışan işıqlar: Göy və ya qırmızı rəngli sayrışan işıqlar (mayaklar) uzaqdan görünməni təmin edir. Siren: Nəqliyyat sıxlığında yolu açmaq üçün istifadə olunan güclü səs siqnalıdır. 4. Necə İşləyir? Yanğın yerinə çatan kimi heyət nasosu işə salır. Su ya maşının öz çənindən, ya da yaxınlıqdakı yanğın hidrantından götürülür. Nasos suyu yüksək təzyiqlə şlanqlara vurur. Əgər yanğın mənzildədirsə, xilasedicilər şlanqları binanın içərisinə çəkir, əgər açıq sahədədirsə, damdakı lafet lüləsindən istifadə edirlər.