aşura günü

Aşura günü: Tarixi mənası, mənəviyyat və humanist ənənələr İslam təqviminin ilk ayı olan Məhərrəm ayının onuncu günü Aşura günü kimi qeyd olunur. Bu gün həm tarixi, həm də mənəvi baxımdan müsəlman dünyasında, xüsusən də Azərbaycanda böyük sosiokultural və dini əhəmiyyətə malikdir. Müasir dövrdə bu gün sadəcə tarixi bir hadisənin anılması ilə məhdudlaşmır, həm də mühüm humanist və xeyriyyəçilik ənənələrinin formalaşdığı bir günə çevrilmişdir. Bəs aşura nədir, bu günün tarixi kökləri hara uzanır və o, cəmiyyətdə necə qeyd olunur? Kərbəla hadisəsi və günün tarixi mənası Aşura gününün İslam tarixində ən kədərli və mühüm hadisəyə çevrilməsi Hicri təqvimi ilə 61-ci ildə (miladi 680-ci il) baş vermiş Kərbəla hadisəsi ilə bağlıdır. Həmin gün Məhəmməd peyğəmbərin nəvəsi İmam Hüseyn və onun ailə üzvləri, yaxın tərəfdarları Kərbəla çölündə ədalətsizliyə və zülmə qarşı mübarizədə şəhid edilmişlər. Bu hadisə əsrlər boyu müsəlman cəmiyyətlərində fədakarlıq, dözümlülük, haqsızlığa boyun əyməmək və mənəvi ucalıq simvolu kimi qəbul olunmuşdur. Məhərrəmlik ayı daxil olduqdan etibarən başlayan matəm mərasimləri məhz Aşura günü öz pik nöqtəsinə çatır. İnsanlar bu gün şəhidlərin xatirəsini ehtiramla yad edir, onların nümayiş etdirdiyi mənəvi irsi xatırlayırlar. Azərbaycanda Aşura günü və rəsmi tövsiyələr Ölkəmizdə Aşura günü hər il dini ayinlər və anım mərasimləri ilə müşayiət olunur. Azərbaycan Respublikasının rəsmi dini qurumları, o cümlədən Qafqaz Müsəlmanları İdarəsi (QMİ) bu mərasimlərin keçirilməsi ilə bağlı hər il rəsmi bəyanatlar və tövsiyələr yayır. Rəsmi tövsiyələrə əsasən, anım mərasimləri məscidlərdə və ibadət evlərində, ictimai asayişi pozmadan, sivil və nizamlı şəkildə keçirilməlidir. Keçmiş dövrlərdən qalan və İslamın mahiyyətinə uyğun gəlməyən bəzi zərərli adətlər, xüsusilə zəncir vurmaq, baş yarmaq və bədənə xəsarət yetirmək kimi hərəkətlər rəsmi olaraq qətiyyətlə pislənilir. Din xadimləri qeyd edirlər ki, İmam Hüseyn və onun tərəfdarlarının xatirəsini yad etməyin əsl yolu insanın özünə zərər verməsi deyil, mənəvi saflıq və başqalarına kömək etməkdir. Humanizm nümunəsi: Rəsmi qanvermə aksiyası Son illərdə Azərbaycanda Aşura gününün ən təqdirəlayiq və geniş yayılan ənənələrindən biri Səhiyyə Nazirliyi və QMİ-nin birgə təşkilatçılığı ilə keçirilən rəsmi qanvermə aksiyası olmuşdur. Bu aksiya çərçivəsində minlərlə könüllü vətəndaş məscidlərdə və xüsusi tibb məntəqələrində tibbi donor qan paketləri dolduraraq ehtiyacı olan xəstələrə kömək edirlər. Yığılan qanlar laboratoriyalarda ciddi yoxlanıldıqdan sonra talassemiya, hemofiliya və digər ağır qan xəstəliklərindən əziyyət çəkən şəxslərin, xüsusilə uşaqların müalicəsində istifadə olunur. Bu addım Aşura gününün mənəvi mahiyyətini tam olaraq əks etdirir: kədəri və matəmi insan həyatı xilas edən böyük bir xeyriyyəçilik hərəkatına çevirmək. Aşura gününün sosial funksiyası Aşura günü cəmiyyətdə həmrəylik, qarşılıqlı yardım və şəfqət hisslərini gücləndirir. Bu gün insanlar imkanları daxilində ehsanlar verir, kimsəsizlərə, ehtiyacı olan ailələrə maddi və mənəvi dəstək göstərirlər. Bu cür sosial aktivlik cəmiyyətin müxtəlif təbəqələri arasında bağları möhkəmləndirir.