Novruz atributları

Novruz bayramı təkcə təqvimin dəyişməsi deyil, həm də təbiətin canlanması, ruzi-bərəkətin artması və mənəvi təmizlənmə mərasimidir. Bu bayramı xüsusi edən onun hər biri minilliklərin sınağından keçmiş, kainatın və həyatın sirlərini özündə gizlədən unikal atributlarıdır. 1. Səməni: Həyatın və Yaşıllığın Rəmzi Səməni Novruzun ən baş atributu sayılır. Boşqabda cücərdilən buğda təbiətin oyanışını, dirilişi və bolluğu simvolizə edir. Mənası: Səməni nə qədər gur və yaşıl olarsa, ilin o qədər bərəkətli keçəcəyinə inanılır. Adət: Səməni ətrafına qırmızı lent bağlanır ki, bu da həyat enerjisini və xeyir-duanı təmsil edir. 2. Novruz Xonçası: Bayram Süfrəsinin Tacı Xonça Novruzun bərəkət rəmzidir. Onun mərkəzində səməni, ətrafında isə yeddi növ təam (yeddi-sin) və bayram şirniyyatları yer alır: Şəkərbura: Ayın simvoludur. Üzərindəki naxışlar ("məğraş"la vurulur) buğda sünbüllərini xatırladır. Paxlava: Ulduzların və odun rəmzidir. Onun dörd küncü dünyanın dörd tərəfinə (şimal, cənub, şərq, qərb) işarədir. Qoğal: Parlaq sarı rəngi və dairəvi forması ilə Günəşi təmsil edir. 3. Rəngli Yumurtalar: Kainatın Modeli Boyanmış yumurtalar Novruz süfrəsinin ən rəngarəng elementidir. Qədim inanclara görə, yumurta kainatın quruluşunu ifadə edir. Qırmızı, yaşıl, sarı və göy rənglərlə boyanmış yumurtalar dörd fəsli və dörd ünsürü (su, od, yel, torpaq) simvolizə edir. 4. Bayram Tonqalı: Təmizlənmə Odu Novruzda və ondan əvvəlki çərşənbələrdə qalanan tonqal qədim Zərdüştlük ənənələri ilə bağlıdır. Ritual: İnsanlar tonqalın üzərindən tullanarkən "Ağırlığım-uğurluğum bu odun üstünə" deyirlər. Bu, keçən ilin dərdlərini və çətinliklərini odda yandırıb, yeni ilə təmiz ruhla daxil olmağı ifadə edir. 5. Kosa və Keçəl: Qış və Yazın Mübarizəsi Bu personajlar Novruzun komik və dramatik tərəfidir. Kosa: Getməkdə olan qışı simvolizə edir. Keçəl: Gəlməkdə olan yazı və yeni həyatı təmsil edir. Onların meydan tamaşaları təbiətdəki fəsil dəyişikliyini gülüş dili ilə izah edir. 6. Yeddi-Sin (Yeddi Şey) Ənənəvi olaraq xonçada adları "S" hərfi ilə başlayan yeddi element olmalıdır: Səməni (bolluq), Süd (saflıq), Sirkə (təmizlik), Səbzə (yaşıllıq), Sumaq (günəşin doğuşu), Sikke (firavanlıq) və Saat (vaxtın dəyəri).