xaç

Xaç, dünya mədəniyyət və dinlər tarixində ən çox tanınan qədim simvollardan biridir. İki xəttin kəsişməsindən yaranan bu rəmz, qədim xalqlar arasında dörd cəhəti, təbiətin dörd ünsürünü və həyat enerjisini ifadə edirdi. Xristianlıq dininin qəbulu ilə xaç, İsa Məsihin fədakarlığını və bəşəriyyətin xilasını təmsil edən əsas müqəddəs rəmzə çevrilmişdir. Tarix boyu müxtəlif formalarda təzahür edən xaçın bir çox növləri (məsələn: Latın, Yunan, Malta və Alban xaçları) mövcuddur. Hər bir forma özünəməxsus teoloji və mədəni mənaya malikdir. Azərbaycanın qədim memarlıq abidələrində, xüsusilə Qafqaz Albaniyası dövrünə aid məbədlərdə rast gəlinən "çiçəklənən" xaç təsvirləri həm dini, həm də sənətşünaslıq baxımından böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bu gün xaç həm dini ayinlərdə, həm də zərgərlik və memarlıq sahəsində geniş istifadə olunur.